Pramāṇa · Search · About · API

Yāska's Nirukta 85.3

Niruktavṛtti 85.3

Language
Sanskrit

85.3

"dhanva (27 )" ityanavagatam | "dhanvanti"-ityavagamaḥ | 'antarikṣam"ityabhidheyavacanam | "dhanvantyasmādāpaḥ" iti nāmaprāptau hetunirdeśaḥ-|| "yaḥ para̍syāḥ parāvato̍ntiro dhanvā̍ti̱ roca̍te | sa na̍ḥ parṣadati dviṣa̍ḥ || ( ṛ0 sa0 8, 8, 45, 2 )" - iti || agniputrasya vatsyeyārṣam | vyūḍhasya daśarātrasya navame'hnyāgnimārutasya śastrasya jātavedasye sūktaṃ nividdhānīye śamyate| 'yaḥ' agnirādityātmanāvasthitaḥ 'parasyāḥ parāvataḥ' paramyārmāpa parāvati varttamānaḥ, "tiraḥ" tīrṇatamametanmahadantarikṣa "dhanva" svena prabhāvena dīptyā "ati" atītya, asmān prati "rocate" eva, prakāśata eva | nonenaivamatimahatā tirodhīyata ityabhiprāyaḥ | tasya kim ? iti | ucyate-'sa naḥ' so'smākaṃ "parṣat' 'ati' sarvataḥ sādayatu nāśayatu 'dviṣaḥ' dveṣṭṝn ityarthaḥ || evamasminnādityastu, tisambandhāt "dhanva" śabdo'ntarikṣābhidhānamityupapadyate |
7 |
5 |

Linked texts (1)