Pramāṇa · Search · About · API

Yāska's Nirukta 2.10

Nirukta 2.10

Language
Sanskrit

2.10

hiranya nāmāny uttarāni pañca daśa/
hiranyam kasmād,.hriyata āyamyamānam iti vā hriyate janāt janam iti vā hitaramanam bhavati iti vā hṛdaya ramanam bhavati iti vā haryater vā syat prepsā karmaṇah/(2,10)[194]
antarikṣa nāmāny uttarāni sodaśa/
antarikṣam kasmād,.antarā kṣa antam bhavaty antar ime iti vā śarīreṣv antar akṣayam iti vā/(2,10)[194]
tatra samudra ity etat pārthivena samudrena saṃdihyate/(2,10)[194]
samudraḥ kasmāt,.samuddravanty asmād āpah,.samabhidravanty enam āpah,.sammodante asmin bhūtāni,.samudako bhavati,.samunatti iti vā/(2,10)[195]
tayor vibhāgah/
tatra itihāsam ācakṣate devāpiś ca ārṣtisenaḥ śāntanuś ca kauravyau bhrātaru babhuvatuh,.sa śantanuḥ kanīyān ahisecayām cakre devāpis tapas pratipede/
tataḥ śāntanas rājye dvādaśa varṣāni devo na vavarśa,.tam ūcur brāhmaṇā adharmas tvayā carito jyestham bhrātaram antaritya abhisecitam tasmāt te devo na varṣati iti/
sa śantanur devāpim śiśikṣa rājyena tam uvāca devāpiḥ purohitas te asāni yājayāni ca tvā iti/
tasya etad varṣa kāma sūktam/
tasya eṣā bhavati/

Commentaries (4)

Linked texts (11)