Yāska's Nirukta 2.16
Nirukta 2.16
- Language
- Sanskrit
2.16
``atiṣṭhantīnām aniveśanānām kāsthānām madhye nihitam śarīram/
vṛtrasya ninyam vicaranty āpo dīrgham tamas āśayad indra śatruh/''
``atiṣṭhantīnām''.aniviśamānānām ity asthāvarānām kāsthānām madhye.''.nihitam śarīram''.meghah/
śarīram śarīram($).śṛṇāteḥ śamnāter vā/
vṛtrasya ninyam nirṇāmam vicaranti vijānanty āpa iti/
dīrgham drāghates tamas tanoteh/
āśayat āśeteh/
indra śatrur indro asa śamayitā vā śātaitā vā tasmād indra śatruh/
tat ko vṛtras,.megha iti nairuktās,.tvāstro asura ity aitihāsikā/
apāmm ca jyotiṣaś ca miśrī bhāva karmaṇo varṣa karma jāyate,.tatra upamā arthena yuddha varṇā bhavanti/
ahivat tu khalu mantra varṇā brāhmaṇa vādāś ca/
vivṛddhi ā śarīrasya srotāṃsi nivārayām cakāra,.tasmin hate prasasyandira āpas,.tad abhivādinī eṣā ṛc bhavati/
Commentaries (4)
- Niruktaṭīkā — Skandasvāmin & Maheśvara, Sanskrit
- Ṛjvarthā (Niruktavṛtti) — Durgācārya, Sanskrit
- Niruktavṛtti — Durgācārya, Sanskrit
- Niruktavivaraṇa — Maheśvaratīrtha, Sanskrit
Linked texts (8)
- History of Dharmaśāstra (Ancient and Mediaeval Religious and Civil Law in India) — P. V. Kane, English
- Vedic Index of Names and Subjects — Arthur A. Macdonell & A. Berriedale Keith, English
- Original Sanskrit Texts on the Origin and History of the People of India, their Religion and Institutions — John Muir, English
- Altindische Grammatik — Jacob Wackernagel & Albert Debrunner, German
- A Vedic Concordance — Maurice Bloomfield, English
- Ancient Indian Education (Brahmanical and Buddhist) — Radhakumud Mookerji, English
- Nighaṇṭu — Yāska, Sanskrit
- The Arctic Home in the Vedas — Bal Gangadhar Tilak, English