Yāska's Nirukta 8.22
Nirukta 8.22
- Language
- Sanskrit
8.22
``prayājān me anuyājāṃś ca kevalān ūrjasvantam haviso datta bhāgam/
ghrtaṃś ca apām puruṣaṃś ca ausadhīnām agneś ca dīrgham āyur astu devāh/''.
``tava prayājā anuyājāś ca kevala ūrjasvanto havisaḥ santu bhāgāh/
tava agne yajño yamas tu sarvas tubhyam namantām pradiśaś catasrah/
``āgneyā vai prayājā āgneyā anuyājāh/
iti ca brāhmaṇam/
chandas devatā ity aparam/
``chandas1p vai prayājāś chandas1p anuyājāh/''.iti ca brāhmaṇam/
ṛtu devatā ity aparam/
``ṛtu1p vai prayājāḥ paśu1p anuyājāh/''..iti ca brāhmaṇam/
prāna devatā ity aparam/
``prānā vai prayājā apānā anuyājāh/''..iti ca brāhmaṇam/
āgneyā iti tu sthitih/
bhakti mātram itarat/
kim artham punar idam ucyate/
``yasyai devatāyai havis gṛhītam syāt tām manasā dhyāyed vasat kariṣyan/''.iti ha vijñāyate/
tāny etāny ekādaśa āprī sūktāni/
teṣām vāsistha mātrā iyam vādhyaśvam gārtsamadam iti nārāśaṃsavanti/
maidhātitham dairghatamasam praisikam ity ubhayavanti/
ato anyāni tanūnapātvanti tanūnapātvanti/
Commentaries (4)
- Ṛjvarthā (Niruktavṛtti) — Durgācārya, Sanskrit
- Niruktavṛtti — Durgācārya, Sanskrit
- Niruktaṭīkā — Skandasvāmin & Maheśvara, Sanskrit
- Niruktavivaraṇa — Maheśvaratīrtha, Sanskrit
Linked texts (4)
- History of Dharmaśāstra (Ancient and Mediaeval Religious and Civil Law in India) — P. V. Kane, English
- A Vedic Concordance — Maurice Bloomfield, English
- Ṛjvarthā — Durga or Durgācārya, Sanskrit
- Nighaṇṭu — Yāska, Sanskrit