Pramāṇa · Search · About · API

Manasara Series (I. A Dictionary of Hindu Architecture; II. Indian Architecture according to Manasara-Shilpashastra; III. Manasara on Architecture and Sculpture: Sanskrit Text; IV. Architecture of Manasara: Translation; V. Architecture of Manasara: Illustrations; VI. Hindu Architecture in India and Abroad; VII. An Encyclopaedia of Hindu Architecture) v3.c23.15

Mānasāra Series (I. A Dictionary of Hindu Architecture; II. Indian Architecture according to Mānasāra-Śilpaśāstra; III. Mānasāra on Architecture and Sculpture: Sanskrit Text; IV. Architecture of Mānasāra: Translation; V. Architecture of Mānasāra: Illustrations; VI. Hindu Architecture in India and Abroad; VII. An Encyclopaedia of Hindu Architecture) v3.c23.15

Language
English

v3.c23.15

भूमिक्रव्यविधानं वर्णितम् । प्रसङ्गक्रमेण कतिसङ्ख्यकतलेषु गृहेषु के के वसन्तीत्येतदपि निर्धारितम् । अनन्तरं सर्वप्रकाराणां वास्तूनां गर्भ-न्यासविधिः, उपपीठलक्षणम्, अधिष्ठान-विधिः, स्तम्बलक्षणम्, प्रस्तरविधिः, सन्धिकर्म च विस्तरेण वर्णितानि । ततो विमान-लक्षणाभिधेऽध्याये सर्वप्रकाराणां गृहाणां कतिचित् साधारणविवरणानि कृतानि । ततो द्वादशसु प्रकरणेष्वेकविद्वादशान्ततलानि विस्तरेण प्रतिपादितानि । ततः प्राकारनामक-वास्तुविशेषस्य विस्तृतं विवरणम् । परिवारकाख्येऽध्याये मन्दिरस्य प्राङ्गणे कुत्र केषां परिवारदेवानां गृहाणि भवेयुरित्यालोचितम् । ततः षोडशतन्त्राम्वांनां गोपुराभिधानानां देव-मानवसदनबहिर्द्वारगृहाणां विशदं विवरणं कृतम् । तत एकस्मिन् सुदीर्घप्रकरणे मण्डपानाम्, अन्यस्मिंश्च शालानां वर्णनमस्ति । ततो गृहविन्यासो गृहप्रवेशश्चेति द्वे प्रकरणे । एवं क्रमेण सर्वप्रकाराणां हर्म्याणां द्वारमानं द्वारस्थानं चाध्यायद्वये वर्णितम् । तदनु राजहर्म्यवर्णनानन्तरं राज्याङ्गस्य भूपतीनां च लक्षणानि कृतानि । ततो यानरथादिलक्षणम् । अथ क्रमेण शयनं सिंहासनं तोरणं चाध्यायत्रये विवृतानि । पाङ्गुलक्ष्ममप्यरङ्गुनामकस्य वास्तुविशेषस्य वर्णनं तथा तोरणासनमण्डपप्राङ्गणादीनां भूषणार्थं कल्पवृक्षलक्षणमध्यायद्वये ततो लभ्यम् । ऊनपञ्चाशत्तमे प्रकरणे नानाविधराजमुकुटराजाभिषेकवर्णनं कृत्वा सर्वप्रकाराणां गृहाभर-णानां तत्राङ्गाभरणानां च वर्णनं भूषणनामके पञ्चाशत्तमेऽध्याये कृतम् ।