Pramāṇa · Search · About · API

Manasara Series (I. A Dictionary of Hindu Architecture; II. Indian Architecture according to Manasara-Shilpashastra; III. Manasara on Architecture and Sculpture: Sanskrit Text; IV. Architecture of Manasara: Translation; V. Architecture of Manasara: Illustrations; VI. Hindu Architecture in India and Abroad; VII. An Encyclopaedia of Hindu Architecture) v3.c24.s29: एकादशतलविधानम्

Mānasāra Series (I. A Dictionary of Hindu Architecture; II. Indian Architecture according to Mānasāra-Śilpaśāstra; III. Mānasāra on Architecture and Sculpture: Sanskrit Text; IV. Architecture of Mānasāra: Translation; V. Architecture of Mānasāra: Illustrations; VI. Hindu Architecture in India and Abroad; VII. An Encyclopaedia of Hindu Architecture) v3.c24.s29

Language
English

एकादशतलविधानम्

v3.c24.s29.1

एकादशतलं सम्यग्(विधि) लक्षणं वक्ष्यतेऽधुना ।
शम्भुकमीशकान्तं च चक्राख्यं यमकान्तकम् ॥ १ ॥
वज्रकान्ता(न्तम)र्ककान्तं च [चङ्]क(क)माढ्यर्यनामकम्(कं स्यात्) ।
रुद्रहर्म्ये तले तारे चैकोनविशदंशकम् ॥ २ ॥
कूटानां च द्विभागं स्यान्महाशाला नवांशकम्(का) ।
अनुशाला युगांशं स्याद्वारा च द्विद्विभागिकम् ॥ ३ ॥
महाशाला च(या) मध्ये तु भद्रशालैः(ला) शरांशकम् ।
शम्भुकान्तमिति प्रोक्तं सर्वालङ्कारसंयुतम् ॥ ४ ॥
तदेव नासिकामध्ये तु द्विभागं भद्रसंयुतम् ।
ईशकान्तमिति प्रोक्तं क्षुद्रहर्म्यादिमंो(चे)रितम् ॥ ५ ॥
मध्यमेकादशतले त्रिंशाद्भागविशालकम् ।
महाशाला दशांशं स्यान्मध्यभद्रं शरांशकम् ॥ ६ ॥
तत्पार्श्वे एकैकभागेन कूटं द्वारा सपञ्जरम् ।
तदेव वेदभागेन भद्रशाला च मध्यमे ॥ ७ ॥
शेषं प्रागुक्तवत्कुर्याच्चन्द्रकान्तमिति स्मृतम् ।
तदेव कूर्टे(टमे)कभागं स्यादनुशाला पञ्चभागिकम् ॥ ८ ॥
त्रिपादं भद्रसंयुक्तं तन्त्रिभागैकभागिकम् ।
यमकान्तमिति प्रोक्तं सर्वालङ्कारसंयुतम् ॥ ९ ॥
श्रेष्ठहर्म्यविशालेतु चैकविंशति भाजिते ।
द्विद्विभागेन कूटं स्याद्दारं च द्विद्विभागतः ॥ १० ॥
द्वारा च तद्द्वयोर्मध्ये चानुशाला शरांशकम् ।
तन्मध्ये कूर्म(वह्नि)भागेन भद्रं कुर्याद्द्विचक्षुषः ॥ ११ ॥

v3.c24.s29.2

महाशालानवशिने मध्ये भद्रं शरांशकम् ।
तन्मध्ये भद्रशाला च वन्ध(न्धु)भागेन योजयेत् ॥ १२ ॥
एवं तु वज्रकान्तं स्यादर्ककान्तमिहोच्यते ।
तदेव शालाप्रान्ते तु पार्श्वे चैकेन सौष्ठिकम् ॥ १३ ॥
तद्द्वयोरन्तरे देशे तत्समं क्षुद्रहारयोः ।
पूर्ववत्कूटविस्तारं शेषं द्वारं सपञ्जरम् ॥ १४ ॥
तन्मध्ये तु त्रिभागेन क्षुद्रशालाविशालत:(ता) ।
तत्पार्श्वे त्रित्रिभागेन द्वारमध्ये सभद्रकम् ॥ १५ ॥
क्षुद्रशालात्रिभागेन मध्यभद्रं समन्वितम् ।
क्षुद्रहारा च सर्वेषां नासिकापञ्जरान्वितम्(ता) ॥ १६ ॥
मध्ये मध्ये महानासि नेत्रशाला च पार्श्वयोः ।
सर्वालङ्कारसंयुक्तं षड्विधं परिकीर्तितम् ॥ १७ ॥
शेषभागं तु सर्वेषां युक्त्या तत्रैव योजयेत् ।
एवं विस्तारगण्यं स्यात्तुङ्गगण्यमिहोच्यते ॥ १८ ॥
जन्मादिस्तूपिपर्यन्तं (चो)क्कतसंग्रहं विदुः ।
एकादशांशभागेन दशतोदयाधिकम् ॥ १९ ॥
तदेव सार्धबन्धां(न्ध्यं)शं मसूरकोत्तुङ्गमिष्यते ।
समांशं पाददीर्घं(दैर्घ्यं) स्यात्तदर्धं प्रस्तरोदयम् ॥ २० ॥
शेषं प्रागुक्तवद्रूप्यमेकादशतलोदये ।
तत्रोर्ध्वोर्ध्वतले सर्वं(र्वे) कर्णहर्म्यादिमण्डितम् ॥ २१ ॥
एकभाग(गे) द्विभागं वा परितोऽलिन्दमिष्यते ।
नानाधिष्ठानसंयुक्तं नानापादैरलङ्कृतम् ॥ २२ ॥
शालाकूटैश्च हारैश्च उ(चो)क्तवत्समलङ्कृतम् ।
हारान्तरे तु कूटशाला च म्रैवदेशोक्तदेवतान् ॥ २३ ॥
अनुशालाष्टदिक्पालांस्तुरुद्वाहनसंयुतम् ।
यक्षविद्याधरादीनां गरुडादीनि विन्यसेत् ॥ २४ ॥
गणाधिपगणैश्चैव सर्वहर्म्येषु निक्षिपेत् ॥ २५ ॥

v3.c24.s29.3

इति मानमारे वास्तुशास्त्रे एकादशतलविधाने नाम नवविंशोऽध्यायः ॥

Linked texts (1)