Vastu-shastra (Vol. I: Hindu Science of Architecture; Vol. II: Hindu Canons of Iconography and Painting) v1.c61.2

v1.c61.2

सुरसरस्वतिप्रणयिनां नैतत्तिरोहितं यत्प्रतिमा-लक्षण-संग्रहे कश्चनापूर्वः पूर्वोऽपि प्रयास अभूत् परं वास्तु-लक्षण-संग्रहणे चित्रलक्षणोपमः त्वपूर्वोयं प्रयासः सर्वप्रथमः मामकीन एवात्र गुरूणां शुभाशिष एव कारणम् । एतेन मन्ये कला-शास्त्र-विषयकमेकं नवीनमाधुनिकपाश्चात्य-रीत्या वैज्ञानिकपद्धतिपुरस्सरकलाप्रबन्धग्रन्थनिनिबन्धनेन प्रस्थानं समुन्मिषितम् । संस्कृते कला-विषयकाणि प्राधान्येन त्रीण्येव शास्त्राणि वास्तु-शास्त्रं, शिल्पशास्त्रं चित्रशास्त्रञ्च सन्ति; यानि वास्तुशास्त्रमिति स्थापत्य-शास्त्रमिति वेति नाम्ना प्रथयन्ते । मानसार-मयमत-शिल्परत्नादिषु द्राविडेषु विश्वकर्म-वास्तु-शास्त्र-समरांगणसूत्रधार-वास्तु-शास्त्रापराजितपृच्छादिषु नागरेषु च वास्तु-शास्त्रीयग्रन्थेष्वयमेव विलासः । यद्यप्यासीदेकः कालः यदास्माकं देशे चतुष्षष्टिकलानामेकः प्रौढः सम्प्रदायःप्रभूततमश्च प्रोल्लासः जागर्तिस्म । वात्स्यायनकामशास्त्रस्यायमुन्मेषः लब्धप्रतिष्ठस्य तत्रभवतः यशोधरस्यापीयं मनीषा । शुक्राचार्यस्यापीदमेव समर्थनम् । तथापि कालक्रमेण परि-वर्त्तमानायामस्माकं संस्कृतौ इमान्येव शास्त्राणि प्राधान्येनाचार्यैः प्रतिपादितानि शास्त्रप्रबन्धैश्च दृढ़ीकृतानि ।