Vastu-shastra (Vol. I: Hindu Science of Architecture; Vol. II: Hindu Canons of Iconography and Painting) v1.c63.s2.55
Vāstu-śāstra (Vol. I: Hindu Science of Architecture; Vol. II: Hindu Canons of Iconography and Painting) v1.c63.s2.55
- Language
- English
v1.c63.s2.55
चित्तेयं सूत्रधारेण हस्तमानं च लक्षणम् ।
मानोन्मानप्रमाणाख्यं वास्तुशास्त्रादिदीपकम् ॥
भास्करोदयनाद् दिष्टः किरणैश्च प्रकाशितः ।
जालान्तरगते रश्मौ सूक्ष्मरेण्वष्टमांशकः ॥
परमाणुः प्रमाणं तत् समुद्दिष्टं समन्ततः ।
परमाणुरष्टगुणमेकत्र पिण्डलक्षणम् ॥
रजोभिरष्टगुणितं केशाग्रं च प्रसिद्ध्यति ।
केशाग्रैरष्टगुणितैर्लिक्षाक्रमं तु योजयेत् ॥
केशाग्रैश्चाष्टगुणितैर्लिक्षा चैका तु सिद्ध्यति ।
लिक्षाभिरष्टभिर्यूका यूकाभिश्चाष्टभिर्यवः ॥
तथाष्टगुणितैश्चैव यवैर्मानं प्रसिद्ध्यति ।
निर्दोषं मानमेतच्च स्यात्परमाणुमूलकम् ॥
उत्तममध्यमाधमैस्त्रिविधो माननिर्णयः ।
न्यूनाधिके कृते हस्ते दोषः स्याच्च महाभयम् ॥
ज्येष्ठं चाष्टयवैः प्रोक्तं मध्यमं सप्तभिर्यवैः ।
स्यात्कनिष्ठं षड्यवैस्तच्चतुर्विंशतिभिः करः ॥
एवं मानोद्भवो हस्त उदितश्च त्रिधा क्रमात् ।
अङ्गुष्ठाग्रे पर्वरिखा पुष्पकं त्रिभिरङ्गुलैः ॥
आं तत्पुरुषाय विद्महे महादेवाय धीमहि ।
तन्नो रुद्रः प्रचोदयात् ॥
एतान्यङ्गुलाक्षराणि क्रमतश्चैव संस्थिताः ।
पुष्पके देवतास्तिस्रः प्रतिष्ठाप्या यथाक्रमम् ॥
आदौ विष्णुरन्ते रुद्रो ब्रह्मा मध्ये च संस्थितः ।
भूर्भुवः स्वर्बीजत्रयं स्युराद्यस्वरदेवताः ॥
ईश्वरो वायुविश्वे च वह्निर्ब्रह्मा दिवाकरः ?
रुद्रो यमो विरूपाख्यो वसुरिन्द्रो जलाधिपः ॥
स्कन्द इच्छा क्रियाज्ञानं धनदो विजयस्तथा ।
वासुदेवो बलभद्रः प्रद्युम्नश्चानिरुद्धकः ॥
एते च वासुदेवांशाः कम्बिकानिश्चलाः स्मृताः ।
आगमैर्वेद मन्त्रैश्च पूज्याश्च परमाः कलाः ॥
रुद्रश्च पवनस्त्वष्टा ऽ नलो ब्रह्मा तथा यमः ।
वरुणो धनदो विष्णुर्मूलतश्चान्ततः स्थिताः ॥
अञ्जनैः खदिरैर्वंशैः कनिष्ठाः सर्जपादपैः ।
हेमरौप्यताम्रमयाः श्रेष्ठा लौहाश्च मध्यमाः ॥
आयामश्चचतुर्विंशत्या त्रिविधाङ्गुलतः स्मृतः ।