Vastu-shastra (Vol. I: Hindu Science of Architecture; Vol. II: Hindu Canons of Iconography and Painting) v1.c65.79

v1.c65.79

तदैवं लीयते सर्वमालयादिसमुद्भवम् ॥
नैर्ऋत्यनिलसंभूता सृष्टिस्त्वेवं समुद्गता ।
कोष्ठकाभिधानमेतत् चतुरश्रीकृतं शुभम् ॥
आच्छादितं तथा चोर्ध्वं तच्च कोष्ठाभिधानकम् ।
कोष्ठकं चतुर्हस्तान्तमाच्छाद्यं छाद्यकं विदुः ॥
आच्छाद्यं तु यदा क्षेत्रमेकहस्ताच्छुत्तार्धतः ।
आवेष्टितं खलीपाटं फलकं स्याद् गृहाङ्गणम् ॥
एकद्वित्रिसहस्रैश्च हस्तैर्मानसमन्वितम् ।
नगरेषु तथाचेष्टकूटप्राकारसंज्ञितम् ॥
चतुर्हस्तादितः क्षेत्रं शिरश्छाद्यं समोदये ।
पूर्वे चैकद्वारयुतं गृहसंज्ञं तदुच्यते ॥
एकद्वारं भवेद्वेश्म पूर्व्वा पश्चाद्दिशानिलयः ।
त्रिद्वारं करणं प्रोक्तं चतुर्भिश्चातुरं भवेत् ॥
षड्जात्युत्पन्नच्छन्दा भद्रैर्भित्त्वा द्विरष्टभिः ।
इत्युक्तक्रमरूपाढ्या गृहसङ्ख्या त्वनेकधा ॥
तृणपट्टौ छादने स्तः वाजिच्छन्दः शिलामयः ।
खण्डच्छन्दो गृहमध्यं पूर्णच्छन्दो ह्यवोगृहम् ॥
पाण्डुच्छन्दस्तथाचैव भूम्यूर्ध्वं शैलजाश्रितः ।
षण्णां तु छन्दसां प्रोक्तः सृष्टिकाले समुद्भवः ॥
एकभौमं द्विभौमं वा हर्म्यं स्याद्वा त्रिभौमकम् ।
षट्च्छन्दादिका भेदा हर्म्यादिवेश्मसंज्ञकाः ॥