Vastu-shastra (Vol. I: Hindu Science of Architecture; Vol. II: Hindu Canons of Iconography and Painting) v1.c66.80

v1.c66.80

तद्मदेशे द्विपार्श्वे तु मकरादिविभूषितम् ॥
तोरणस्याग्रमूले तु गृहा (ग्राह) पत्रैश्च भूषितम् ।
तोरणार्थं तु पत्रादिभूतवल्यासमान्वितम् ॥
पादानां च द्विपार्श्वे तु व्यालं तोरणधारिणम् ।
पत्रतोरणमित्युक्तं शेषं युक्त्या प्रयोजयेत् ॥
तदेव रत्नपुष्पैश्च नानालङ्कारसंयुतम् ।
यक्षविद्याधराद्यैश्च युक्तं स्याच्चित्रतोरणम् ॥
ग्राहकिन्नरीसंयुक्तं चित्रपङ्गादिभिर्विना ।
सर्वाङ्गं पुष्पसंयुक्तं सर्वालङ्कारसंयुतम् ॥
पुष्पंतोरणमित्युक्तं मकरन्दैश्च पुष्पकम् ।
सर्वाङ्गं नवरत्नैश्च ग्राहकिन्नरभूषितम् ॥
ग्राहपुच्छादिसर्वेषां सर्वरत्नेन बन्धयेत् ।
रत्नतारागणैर्युक्तं कुक्षिरावृत्तलम्बितम् ॥
तोरणस्योपरि देशे तु भुजङ्गपादद्वयोरपि ।
ग्रहान्तं सर्वरत्नैश्च पूरितं श्रेणिसंयुतम् ॥
रत्नतोरणमित्युक्तं सर्वालङ्कारसंयुतम् ।
वाजनपादालङ्कारं सर्वं प्रागुक्तवन्नयेत् ॥
तोरणंस्य कृतं मध्ये कमलं कुर्यात् तु वारणम् ।
तन्मध्ये कल्पयेल्लक्ष्मीं नानालङ्कारभूषिताम् ॥
ताटिकाफलकामुष्टिबन्धनं पत्रवल्लिकम् ।
मकरं किन्नरीवक्त्रं नाटकादौ भुजङ्गवत् ॥
केसरिमण्डनं भवति चित्रतोरणनाटकैः ।
पत्रपुष्पमयरत्नतोरणैः चित्रहीनमित्युच्चभूषणैः ॥
कल्पयेत्वपि च रत्नतोरणैः चित्रहीनमित्युच्चभूषणैः
कल्पयेत्वपि च तोरणैः पुष्पहीनमथ पत्रहीनकम् ॥
रत्नहीनमथ पत्रतोरणैः पद्मयुक्तमथ पुष्पतोराणैः ॥
पद्मपुष्पनहि ( हीनं ) चान्यभूषणं ।
कल्पयेत्वपि शिल्पिभिर्नरैः ॥