History of Dharmashastra (Ancient and Mediaeval Religious and Civil Law in India) v2.c34.10

v2.c34.10

¹⁵⁰² यथाह देवलः। द्विविधो गृहस्थो यायावरः शालीनश्च । तयोर्यायावरः प्रवरो याजनाध्यापनप्रतिग्रह रिक्थ संचयवर्जनात् । षट्कर्माधिष्ठितः प्रेष्यचतुष्पादगृहग्रामधनधान्य-युक्तो शालीनः । इति । शालीनोपि चतुर्विधः । याजनाध्यापनप्रतिग्रहकृषिवाणिज्यपशु-पाल्यैः षड्भिर्जीवत्येकः । याजनादिभिस्त्रिभिरन्यः । याजनाध्यापनाभ्यामपरः । चतुर्थस्त्वध्या-पनेनैव । मिता. on या. I. 128. कुसूलधान्यको वा स्यात्कुम्भीधान्यक एव वा । त्र्यहैहिको वापि भवेदश्वस्तनिक एव वा ॥ मनु IV. 7. मेधा० explains the kusūla as a granary built with bricks and indicates that he may store in it as much as such a granary will hold; while *kumbhī* means a receptacle storing as much as will last for six months. हारीत quoted in Gr. R. derives 'सर्वा-स्ववस्थासु बह्वक्षोस्य शाला इति शालीनः शालावानिति वा शालीनः शालायामात्मवृत्तिभिर्वा लीनः शालीनः । शालीनादात्मवृत्तिमापनाद्वर इति यायावरः । दश दश रात्रीर्वसन्त्यातीति यायावरः । परास्त्विष्टसु वृत्तिष्वात्मानं यापयतीति यायावरः । ...... अथास्याष्टौ वृत्तयो भवन्ति । उञ्छशिलायाचितोपपन्नसंवर्शनभवस्कन्धकुद्दालकपोती । (pp. 415 and 419).