History of Dharmashastra (Ancient and Mediaeval Religious and Civil Law in India) v4.c62.522

v4.c62.522

³⁰⁸ संग्रामे समुपोढे राजानं संनाहयेत् । आ त्वा हार्षमन्तरेधीति पश्चाद्रथस्यावस्थाय । जीमूतस्येव भवति प्रतीकनिति कवचं प्रयच्छेत् । उत्तरया धनुः । उत्तरां वाचयेत् । स्वयं चतुर्थी जपेत् । पञ्चम्येषुधिं प्रयच्छेत् । अभिपप्रवर्तमाने षष्ठीम् । सप्तम्यामश्वान् । अष्टमीमिषूनवेक्षमाणं वाचयेति । अहिरिव भोगैः पर्येति बाहुमिति तलं नह्यमानम् । अथैनं सारयमाणमुपावह्याभिवर्तं वाचर्यात प्र यो वां मित्रावरुणेति च द्वे । अथैनमन्वीक्षेतारप्रतिरथशाससौपर्णैः । प्र धारयन्तु मधुनो घृतस्येति सौपर्णम् । सर्वा दिशोऽनुपरियायात् । आदित्यमौशनसं वावस्थाथ प्रयोध्ययेत् । उपश्वासय पृथिवीमुत द्यामिति तृचेन दुन्दुभिमभिमृशेत् । अवसृष्टा परापतेतीषून्विसर्जयेत् । यत्र बाणाः संपतन्तीति युध्यमानेषु जपेत् । संशिष्याद्वा । आश्व. गृ. III. 12. With आदित्यमौशनसं वा compare शान्तिपर्व 100. 20 'यतो वायुर्यतः सूर्यो यतः शुक्रस्ततो जयः । पूर्वं पूर्वं ज्याय एषां संनिपाते युधिष्ठिर ॥'. This shows that the king desiring victory should not face the Sun or Venus (औशनस) but should have them behind him and that he should not have the wind blowing in his face but blowing behind him. कालिदास in the कुमारसंभव III. 43 'दृष्टिपातं परिहृत्य तस्य कामः पुरः शुक्रमिव प्रयाणे' refers to this, on which मल्लिनाथ quotes a verse 'प्रतिशुक्रं प्रतिबुधं प्रत्यङ्गारकमेव च । अपि शक्रसमो राजा हतसैन्यो निवर्तते ॥'. The युक्तिकल्पतरु (ed. by N. N. Law) p. 176 says 'शस्तस्तु देवलमतेऽध्वनि पृष्ठतोऽर्कः' (verse 79). Oldenberg's translation (in S. B. E. vol. 29 p. 234) 'he should commence the battle in the line of battle invented by Āditya or Uśanas' is wrong, as will be seen from the above quotations. Hopkins in J. A. O. S. XIII. p. 193n simply follows Oldenberg's translation holding Āditya and Auśanasa to be vyūhas.