History of Dharmashastra (Ancient and Mediaeval Religious and Civil Law in India) v7.c94.230

v7.c94.230

²³⁴⁰ तद्यथा पद्मासनं वीरासनं भद्रासनं स्वस्तिकं दण्डासनं सोपाश्रयं पर्यङ्कं क्रौञ्चनिषदनं हस्तिनिषदनमुष्ट्रनिषदनं समसंस्थानं स्थिरसुखं यथासुखं चेत्येवमादीनि। भाष्य on योगसूत्र II 46. About क्रौञ्च and the following two वाचस्पति says 'क्रौञ्चादीनां निषण्णानां संस्थानदर्शनात् प्रत्येतव्यानि', सोपाश्रयं 'with the support of a cushion' 'योगपट्टकयोगात् सोपाश्रयम्' (वाचस्पति). In E I. vol. XXI p. 260, the Kolagallu Ins. of the Rāṣṭrakūta king Khottiga of Śaka 889 (exact date, 17th February 967 A D.) mentions 'Dandāsana,' (p 263) and 'Lohāsanī' p 264 l. 35. दण्डासनं is explained by वाचस्पति as 'उपविश्य श्लिष्टाङ्गुलिकौ श्लिष्टगुल्फौ भूमिश्लिष्टजङ्घोरुपादौ प्रसार्य दण्डासनमभ्यसेत्' Yoga had permeated society so much that in several Inscriptions Yogaśāstra and Yoga techniques are mentioned, e. g in the Tewar Stone Inscription (C. I. I vol IV p 306) of Gayākarṇa in the Cedi year 902 (=1151 A D), Yogaśāstra (verse 6) and Pātañjalāgama (verse 8) are referred to and in verse 11 the first quarter is प्राणायाम समाधिसिद्ध्यनियमध्यानासनैरन्वहम्. न च पद्मासनाद्योगो न नासाग्रनिरीक्षणात् । दक्षस्मृति VII 5, explained by विश्वरूप on या III 189 (T S. S) ऊरूस्थोत्तानचरण. सव्ये न्यस्योत्तरं करम् । उत्तानं किंचिदुन्नाम्य मुखं विष्टभ्य चौरसा ॥ याज्ञ. III. 198.