History of Dharmashastra (Ancient and Mediaeval Religious and Civil Law in India) v7.c94.25

v7.c94.25

²²²¹ नित्यो नित्यानां चेतनश्चेतनानामेको बहूनां यो विदधाति कामान् । तत्कारणं साङ्ख्ययोगाधिगम्यं ज्ञात्वा देवं मुच्यते सर्वपाशैः ॥ श्वेताश्व० VI 13. The first half occurs in कठोप V 130. शङ्कराचार्य on वे. सू II 1.3 remarks 'यत्तु दर्शनमुक्तं तत्कारणं साङ्ख्ययोगाभिपन्नम् इति, वैदिकमेव तत्त्वज्ञानं ध्यानं च साङ्ख्ययोगशब्दाभ्यामभिलप्यते प्रत्यासत्तेरित्यवगन्तव्यम्'. Compare गीता 13. 19 and 21 प्रकृतिं पुरुषं चैव etc. for the relation of पुरुष, प्रकृति and गुण; साक्षी is explained by Pāṇini as 'साक्षाद् द्रष्टरि संज्ञायाम्' V 2 9 The word कैवल्य, the *summum bonum* of the Sāṅkhya, is derived from केवल (which word occurs in Śv Up I. 11 and VI. 11) and means केवलस्य भाव.