History of Dharmashastra (Ancient and Mediaeval Religious and Civil Law in India) v7.c94.24

v7.c94.24

²²²⁰ पुण्डरीकं नवद्वारं त्रिभिर्गुणेभिरावृतम्। तस्मिन्त्यद्यक्षमात्मन्वत् तद्वै ब्रह्मविदो विदुः ॥ अथर्व० X. 8. 43 It is difficult to say what यक्ष here means That word also occurs in Ṛg IV. 3 13, V. 10. 4, VII 61 5, where सायण gives different meanings एतस्माज्जायते प्राणो मन सर्वेन्द्रियाणि च । खं वायुर्ज्योतिरापः पृथिवी विश्वस्य धारिणी ॥ मुण्डकोप० II 1 3. इन्द्रियेभ्यः परा ह्यर्था अर्थेभ्यश्च परं मनः। मनसस्तु परा बुद्धिर्बुद्धेरात्मा महान्पर ॥ महतः परमव्यक्तमव्यक्तात्पुरुषः पर. । पुरुषात्न परं किंचित्सा काष्ठा सा परा गतिः । कठोप III. (valli) 10-11. These occur with slight variations in बृहद्योगियाज्ञवल्क्यस्मृति IX. 184-186. On V. S I. 4. 1 the Sāṅkhya objector relies upon this Kaṭha text as providing evidence of the Sāṅkhya doctrines being based on the Veda, compare भगवद्गीता III. 42-43 Then शाङ्करभाष्य on वे सू I 2 12 cites द्वा सुपर्णा सयुजा सखाया समानं वृक्षं परिषस्वजाते। तयोरन्यः पिप्पलं स्वाद्वत्यनश्नन्नन्योऽभिचाकशीति ॥ मुण्डक III 1.1, श्वेताश्वतरोप० IV. 6 and ऋ. I. 164.20) and states 'अपर आह। द्वा सुपर्णा-इति ॥ नेयमृगस्याधिकरणस्य सिद्धान्तं भजते पैङ्गिरहस्यब्राह्मणेनान्यथा व्याख्यातत्वात्। तयोरन्यः पिप्पलं स्वाद्वत्तीति सत्त्वम्, अनश्नन्नन्यो ऽभि-पश्यति ज्ञस्तावेतौ सत्त्वक्षेत्रज्ञौ।' This verse (द्वा सुपर्णा) is the subject of V S III. 3 34 also.