History of Dharmashastra (Ancient and Mediaeval Religious and Civil Law in India) v7.c95.20

v7.c95.20

²⁴³⁹ किं स्विादासीदधिष्ठानमारम्भणं कतमत्स्वित्कथासीत् । यतो भूमिं जनयन्विश्वकर्मा वि द्यामौर्णोन्महिना विश्वचक्षो ॥ विश्वतश्चक्षुरुत विश्वतोमुखो विश्वतो बाहुरुत विश्वतस्पात् । सं बाहुभ्या धमति सं पतत्रैर्द्यावाभूमी जनयन्देव एकः ॥ किं स्विद्वनं क उ स वृक्ष आस यतो द्यावापृथिवी निष्टतक्षु । मनीषिणो मनसा पृच्छतेदु तद्यदध्यतिष्ठद्भुवनानि धारयन् ॥ ऋ X. 81. 2-4: The half verse किंस्विद्वनं occurs in Ṛg X. 31. 7 also सायण explains कथासीत् in the first verse as 'कथमभूत् किं स्वयं सदसद्वा भवेदित्यर्थः । उभयमपि नोपपद्यते । सच्चें- दहैतद्भङ्गमसङ्ग.। असच्चेत् सदात्मकयोर्द्यावापृथिव्योरुपादानानईत्वात्। नान्यत्किंचन मिषत् इति श्रुतेश्चेत्यभिप्रायः ।" The तै ब्रा (II 8. 9. 3 ff) repeats all the verses of Rg X. 129 except the 3rd verse and in II 8 9 6 states that the answer to the question किं स्विद्वनं (Rg. X. 81. 4) is ब्रह्म वनं ब्रह्म स वृक्ष आसीद्यतो द्यावापृथिवी निष्टतक्षुः । मनीषिणो मनसा विब्रवीमि वो ब्रह्माध्यतिष्ठद्भुवनानि धारयन् ॥ 'Brahma was the forest and the tree from which they chiselled heaven and earth (and worlds)'.