History of Dharmashastra (Ancient and Mediaeval Religious and Civil Law in India) v7.c95.353

v7.c95.353

²⁵⁹⁵ तमुत्क्रामन्तं प्राणोऽनूत्क्रामति। ... तं विद्याकर्मणी समन्वारभेते पूर्वप्रज्ञा च। बृह उप. IV 4.2, quoted by अच्युतराय on p. 16 of the transcript. शङ्कराचार्य explains तं परलोकाय गच्छन्तमात्मानं ... विद्या च कर्म च.. विद्या सर्वप्रकारा विहिता प्रतिषिद्धा च अविहिता अप्रतिषिद्धा च तथा कर्म विहितं प्रतिषिद्धं च अविहितमप्रतिषिद्धं च समन्वारभेते ... अनुगच्छतः। पूर्वप्रज्ञा च। पूर्वानुभूतविषया प्रज्ञा पूर्वप्रज्ञा अतीतकर्मफलानुभववासनेत्यर्थः।' वे सू III 4.5 and 11 refer to this passage and explain it. अच्युतराय quotes a verse. कर्मणः क्रियमाणस्य सस्कारो यो हृदि स्थितः। तत्फलरय च शुक्तस्य पूर्वप्रज्ञेति सोच्यते॥ (which is बृहदारण्यकोपनिषद्-भाष्यवार्तिक p. 1743, verse 118) p 17 *transcript*. पूर्वप्रज्ञा (knowledge or acquaintance with former things) is postulated for explaining the peculiar genius or deficiency observed in children.