A Constructive Survey of Upanishadic Philosophy c5.s5.19

c5.s5.19

13 (a) अथ ह प्राणा अहंश्रेयसि व्युदिरेऽहं श्रेयानस्म्यहं श्रेयान- स्मीति । ते ह प्राणा: प्रजापतिं पितरमेत्योचुर्भगवन्को न: श्रेष्ठ इति तान्होवाच यस्मिन्न उत्क्रान्ते शरीरं पापिष्ठ- तरमिव दृश्येत स व: श्रेष्ठ इति । सा ह वागुच्चक्राम सा संवत्सरं प्रोष्य पर्येत्योवाच कथमशकतं मज्जीवितुमिति यथा कला अवदन्तः, प्राणन्तः प्राणेन, पश्यन्तश्चक्षुषा, शृण्वन्तः श्रोत्रेण, ध्यायन्तो मनसैवामिति प्रिविवेश ह वाक् । चक्षुर्हो- च्चक्राम तत्संवत्सरं प्रोष्य पर्येत्योवाच कथमशकतं मज्जी- वितुमिति यथांधा अपश्यन्तः, प्राणन्तः प्राणेन, वदन्तो वाचा, शृण्वन्तः श्रोत्रेण, ध्यायन्तो मनसैवामिति प्रिविवेश ह चक्षु: । श्रोत्रं होच्चक्राम तत्संवत्सरं प्रोष्य पर्येत्योवाच कथमशकतं मज्जीवितुमिति यथा बधिरा अशृण्वन्तःप्राणन्तः प्राणेन, वदन्तो वाचा, पश्यन्तश्चक्षुषा, ध्यायन्तो मनसैवामिति प्रिविवेश ह श्रोत्रम् । मनो होच्चक्राम तत्संवत्सरं प्रोष्य पर्येत्योवाच कथ- मशकतं मज्जीवितुमिति यथा बाला अमनस:, प्राणन्तः प्राणेन, वदन्तो वाचा, पश्यन्तश्चक्षुषा, शृण्वन्तः श्रोत्रेणैवामिति प्रिविवेश ह मन: । अथ ह प्राण उच्चिक्रमिषन्स यथा सुहय: पड्ढीशशंकून्संखिदेदेवमितरान्प्राणान्समखिदत्तं हाभिसमे- त्योचुर्भगवन्धेधि त्वं न: श्रेष्ठोऽसि मोत्क्रमीरिति । अथ हैनं वागुवाच यदहं वसिष्ठोऽस्मि त्वं तद्वसिष्ठोऽसीत्यथ हैनं चक्षुरुवाच यदहं प्रतिष्ठास्मि त्वं तत्प्रतिष्ठासीति । अथ हैनं श्रोत्रमुवाच यदहं संपदस्मि त्वं तत्संपदसीत्यथ हैनं मन उवाच यदहमायतनमस्मि त्वं तदायतनमसीति । न वै वाचो न चक्षूंषि न श्रोत्राणि न मनांसीत्याचक्षते प्राणो ह्यैतानि सर्वाणि भवति ॥ छां. V. 1. 6-15.