History of Chemistry in Ancient and Medieval India, Incorporating the History of Hindu Chemistry by Acharya Prafulla Chandra Ray c44.69

c44.69

हेम्नो योनिस्तीक्ष्णं¹ रागान् गृह्णाति तीक्ष्णेन ॥
[टीका—तीक्ष्णहिङ्गलयोगेन गुणाधिक्यमाह—]
तदपि च दरदेन हतं कृत्वा माक्षीकेण रविसहितम्²।
वासितमपि वासनया घनवच्चार्थञ्च जात्यञ्च ॥
[टीका—तीक्ष्णवदेतानाह—]
कान्तं वा तीक्ष्णं वा काण्डीं वा वज्रसस्यकं वापि³।
एकतमं सर्व्वं वा रसरजने सङ्करोऽभीष्टः⁴ ॥
[टीका—स्वे स्वे विकारे वक्ष्यमाणमाह—]
कुटिले⁵ वलमप्यधिकं रागस्तीक्ष्णे तु पन्नगे स्नेहः⁶।
रागस्नेहवलानि तु कमले शंसन्ति धातुविदः⁷ ॥
सर्व्वैरभिलोहैर्माक्षिकमहितैरमृतैस्तथा गर्भे।
विड़योगेन तु जीर्ण्णो रसराजो विशति लोहेषु ॥⁸
[टीका—रसबन्धाना मारणे विधानमाह—]
तालकं⁹दरदशिलाभिः क्षीरक्षाराम्ललवणसहिताभिः।
समकद्दिगुणत्रिगुणान् पुटो वहेद्वङ्गशस्त्रादीन्¹⁰ ॥
[टीका—पुटितधातुकृत्यमाह—]
रक्तास्नेहनिषेकैः सेकं¹¹ कुर्य्याद्रसस्य पिष्टिरियम्¹² ।