History of Chemistry in Ancient and Medieval India, Incorporating the History of Hindu Chemistry by Acharya Prafulla Chandra Ray c46.s1.22

c46.s1.22

कथयामि समासेन पृथक् सिद्धार्थसाधनम् ।
न द्रव्येण विना सिद्धिर्न भोगाः काम एव च ॥ 6
द्रव्यहीना नरा मर्त्ये प्रेतरूपेण संस्थिताः ।
अटंति मर्त्यलोकेस्मिन् षष्ठ्युपद्रवकारणम् ॥ 7.
* * * विवं (१) तेषां जायतोपि मृतस्मृतेः ।
कुलं सौभाग्यरूपं च पांडित्यं ज्ञानसंस्थितम् ॥ 8.
द्रव्यहीना न शोभंते प्राणहीना नरा यथा ।
कुत्सितो घ्राणहीनोपि केनापि वधिराः स्थिताः ॥ 9
पद्यंते मर्त्यलोकेस्मिन् द्रव्यस्थं मकरध्वजम् ।
तस्मात् संमाधयेद्देवि रसेन्द्रं साधकोत्तमः ॥ 10.
अथातः संप्रवक्ष्यामि रसेन्द्रसाधनं तव ।
मारणं जारणाद्यं च द्रव्यसाधनमुत्तमम् ॥ 11.
वज्रदंडः सुटंडश्च लोहदंडस्तथैव च ।
त्रयो विना ओषधये रसस्य मारणे हिताः ॥ 12.
तान्निवोध समासेन यथा जानंति साधकाः ।
वज्रदंडस्तु वज्रो स्यात् लोहदंडं पुटं विड़ः ॥ 13.
सुटंडं ब्रह्मदंडं च समासात् कीर्त्तितं तव ।
ग्राह्येत्तं समासेन साधको हृष्टमानसः ॥ 14.
तद्रसं रससंयुक्तं एकीकृत्य तु मर्दयेत् ।
अंधमूषागतं ध्मातं रसं म्रियेत तत्क्षणात् ॥ 15
सहस्रवेधी कर्त्ता च ध्यायते स महारसः ।
मूषां संलेपयेत् तेन पुराग्दह्या महौषधैः ॥ 16
अधयित्वाग्निमध्ये तु रतिबंधः अयं विधिः ।
पश्चात् पलसहस्त्रै कं शुल्वस्य ग्राहयेद्बुधः ॥ 17.
अम्लवर्गहृतं शुल्वं क्षारवर्गहृतं शुभम् ।
वज्रोक्षीरार्कक्षीरेण मर्दयेत् शतधा नरः ॥ 18.
पुटं दद्यात् समासेन काक्षिकारहितं भवेत् ।
मूषागर्मादरे क्षिप्ता धामयेत् खदिरानलैः ॥ 19