History of Chemistry in Ancient and Medieval India, Incorporating the History of Hindu Chemistry by Acharya Prafulla Chandra Ray c70.s2.171

c70.s2.171

शृणु देवि प्रयत्नेन स्थानानि विविधानि च ।
सुवर्णस्योदयो धातोः सर्व्वव्यापकपर्व्वते² ॥ 113.
पार्थिव्यं हि च तत् सर्व्वं³ मृदामभ्यात् प्रजायते ।
तस्मात् स्थानस्य संक्षेपः श्रूयतां सादरं⁴ शुभे ॥ 114
हेमं च प्रथमं कल्पं मेरुमध्ये सदैव हि ।
दुर्लभं मर्त्त्यलोकेषु कष्टेनैव तु लभ्यते ॥ 115.
पुनर्हेमाद्रिणा तेन जायते सर्व्वदा शुभे ।
महाशीतक्षते⁵ तेन दुर्लभं स्यात् सदैव हि⁶ ॥ 116.
पश्चाज्जम्बूनदोद्भूतं जम्बूद्वीPaperेषु जायते ।
तच्च कष्टतरं मन्ये दुर्लभं तत् सदैव हि ॥ 117.
पृथिव्यां धातुमध्येपु सर्व्वेषामधिकं सदा ।
लोहाधिकतरं तत्र ज्ञातव्यं सर्व्वदा शुभे ॥ 118
कष्टे निःसारणं तेषां मौल्यादधिकं जायते ।
तस्मात्तेनैव यत्नेन साधनं क्रियते नरैः⁷ ॥ 119.
असाध्यसाधनं⁸ तस्य जातं सर्व्वयुगे शुभे ।
तस्मात्तु⁹ बहुमूल्येन सर्व्वधातुपरिस्रितिः⁹ ॥ 120.