History of Chemistry in Ancient and Medieval India, Incorporating the History of Hindu Chemistry by Acharya Prafulla Chandra Ray c70.s2.95

c70.s2.95

सीसकं¹ धातुभङ्गं च मृतकं रोचकं परम् ।
रक्तं च रक्तावोर्य्यं च² रक्तवस्तुविवर्द्धनम् ॥ 55.
अन्तरुप्यं च गम्भीरं धातुभञ्जनकारकम् ।
ग्राहकं रसराजेन अच्छेाभ्याच्छोभणं परम् ॥ 56.
विचित्रं विनतं चैव नानारङ्गप्रदायकम् ।
नागं नगालयं प्रोक्तं सिद्घकं कण्ठशोधनम् ॥ 57
घण्टं षयङ्करं³ चैव दुरितं षयङ्कारकम् ।
एतानि⁴ नागनामानि कार्य्यकाले प्रयोजयेत् ॥ 58.
लोहं च आयसं शूरं सूर्य्यकर्कविशारदम् ।
हन्तकं खननं स्वर्णमारकं⁵ ताटकं मलम् ॥ 59.
अजरं च जरायुक्तं धात्वाद्यम् अवनौसुतम् ।
कालेयं जौषणं कालं रुधिरं रोगनाशनम् ॥ 60
ग्रन्थिटं सर्व्वधातूनाम् अछोभ्यं जलवह्निषु ।
वह्निदं वह्निबौजं च सर्व्वधातुसहायकम् ॥ 61.
एतानि लोहनामानि ज्ञात्वा कर्म्माणि कारयेत् ।
जायते⁶ सकला सिद्धिर्वियोगयोगसंयुता⁷ ॥ 62.
नामानि धातुसंयोगे जातानि तानि च शृणु⁸ ।
शुल्बखर्परसंयोगे जायते पित्तलं शुभम् ॥ 63.
पित्तलं चैव नारोकं कपटं गन्धदुर्ज्ययम् ।
वर्णटं दुर्ब्बलं चैव रजतं बङ्गमं लघु ॥ 64.