The Positive Sciences of the Ancient Hindus c4.s6.26.3

c4.s6.26.3

तस्माद्रूपजनकापेक्षया रसजनको विलक्षण एवं गन्धजनको विलक्षण एवाङ्गीकार्य्यः रूपरसयोरपरावृत्तौ अपि पूर्व्वगन्धनाशे विजातीयपाकवशात् सुरभिगन्धोपलम्भेः। एवं स्पर्शजनकोऽपि पाकवशात् कठिनस्पर्शनाशे मृदुस्पर्शनुभवात्। अतएव पार्थिवपरमाणूनामेकजातीयत्वेऽपि पाकमहिम्ना विजातीयद्रव्यान्तरानुभवः। यथा गोभुक्ततृणादीनां आपरमाण्वन्तं भङ्गे तृणारम्भकपरमाणुषु विजातीयतेजःसंयोगवशात् पूर्वरूपादिश्चतुष्टयनाशे तदनन्तरं दुग्धे यादृशं रूपादिकं वर्तते तादृशरूपरसगन्धस्पर्शजनकास्तेजःसंयोगा जायन्ते। तदनन्तरं तादृशरूपादय उत्पद्यन्ते। तादृशरूपादिविशिष्टपरमाणुभिर्दुग्धद्व्यणुकमारभ्यते। ततः त्र्यणुकादिक्रमेण महादुग्धारम्भइति।—Nyáyabodhiní on Annam Bhatta’s Tarkasangraha.) Heat- and light-rays are supposed to consist of indefinitely small particles which dart forth or radiate in all directions rectilineally with a sort of conical dispersion and with inconceivable velocity. They may either (1) penetrate through inter-atomic (or inter-molecular) spaces as in cases of conduction of heat, which when applied under the pot boils the water or fries the paddy, where there is no chemical action in the pot, no decomposition and recomposition of its atoms, no change in the molecular collocation;