Pramāṇa · Search · About · API

The Shulbasutras of Baudhayana, Apastamba, Katyayana and Manava: With Text, English Translation and Commentary c6.s4.136

The Śulbasūtras of Baudhāyana, Āpastamba, Kātyāyana and Mānava: With Text, English Translation and Commentary c6.s4.136

Language
English

c6.s4.136

**11.1** *janmanā*⁴⁴ *rogahīno vā yajamāno bhavedyadi |*
*kathaṃ tatra pramāṇāni prayoktavyāni kartṛbhiḥ ||*
**11.2** *yadyurutantuḥ keśovās*⁴⁵*tṛtaḥ sarṣapo yavaścaiva ṣaḍguṇitaḥ ṣaḍguṇito bhavati narasyāṅgulaṃ māne taddvādaśakaṃ prādeśamityāhuḥ |*
**11.3** *taddvayaṃ smṛto'ratniḥ prakramo'ratnisamaḥ sa dviḥprādeśo bhaveccitiṣu |*
**11.4** *adhyardhāṅgulahīnāścatvāraḥ prakramā bhavenniyatāḥ |*
**11.5** *tatraikādaśa yūpāścatvāraścaturuttarāḥ sattresattre |*
**11.6** *ekasyāṃ vedyāmagnidvayamiṣṭakāriktaṃ bhavati | pṛthagato vediḥ cetpṛthagagniḥ kḷrptaḥ |*
**11.7** *viṃśatyaṅgulaḥ śataṃ niyataḥ pañcāratnirnaro daśapado vā | hīnātiriktayuktyā dehedehe pramāṇaṃ tu |*
**11.8** *ṣaḍaśītiryugamuktaṃ sāṣṭādaśa ucyate tvakṣastantrasamasamastaṃ dvyujaṃ rathamīṣāṃ vyavāsyanti |*
**11.9** *maṇḍalamatha caturaśraṃ maṇḍalaṃ ca yaḥ kurjāttasyemaṃ karaṇavidhiṃ tadvidāmudāhṛtaṃ śṛṇuta |*
**11.10** *maṇḍalaviṣkambhārdha*⁴⁶*samastribhujādavalambakaścatuḥsraktiḥ prāgāyatāt*⁴⁷*tribhāgātkarnāt sa maṇḍalaṃ bhavati |*
**11.11** *puruṣaḥ puruṣaṃ kuryāttasyākṣṇayā dvipuruṣaṃ bhaveccaturastasyāpyakṣṇayā*⁴⁸ *dvābhyāṃ vā syāścatuḥpuruṣam |*
**11.12** *dvipuruṣaḥ karaṇī śroṇī bāhustu dviguṇo bhavettriṃkuṣṭhavattryavalambakastato yaścaturaśre dvāṣṭamāḥ puruṣāḥ |*
**11.13** *viṣkambhaḥ pañcabhāgaśca viṣkambhastriguṇaśca yaḥ |*
*sa maṇḍalaparikṣepo na vālamatiricyate ||*
**11.14** *daśadhā chidya viṣkambhaṃ tribhāgānuddharettataḥ |*
*tena yaccaturaśraṃ syānmaṇḍale tadapaprathiḥ ||*
**11.15** *caturaśraṃ navadhā kuryāddhanuḥkoṭyastridhātridhā |*
*utsedhātpañcamaṃ lumpetpurīṣeṇeha tāvatsamam ||*
**11.16** *caturaratnir*⁴⁹*vā naraḥ sikatākaraṇe tvardhaṃ bhujaḥ pradiśyate |*