Rasasudhakara 3.274
Rasasudhākara 3.274
- Language
- Sanskrit
3.274
vācānurāganivedanād yathā —
‘vayaṃ tathā nāma yathāttha kiṃ vadāmyayaṃ tvekasmāt kaluṣaḥ kathāntare
kadambagolākṛtimāśritaḥ kathaṃ
viśuddhamugdhaḥ kulakanyakājanaḥ ||’
atra lavaṅgikayā viśuddhamugdhaḥ kulakanyakājana iti
parihāsena madayantikānurāganivedanānnarma
veṣeṇānurāganivedanād yathā —
‘autsukyena kṛtatvarā sahabhuvā vyāvartamānā hiyā
taistairbandhuvadhūjanasya vacanairnītābhimukhyaṃ punaḥ
dṛṣṭvāgre varamāttasādhvasarasā gaurī nave saṅgame
saṃrohatpulakā hareṇa hasatā śliṣṭā śivāyāstu vaḥ ||’
atra pulakasaṃrohaṇalakṣaṇavepajanitena śivasya hasanena
gaurīhṛdayānurogasya prakāśanānnarma
ceṣṭayānurāganivedanād yathā-'kaitavena śayite kutūhalāt
pārvatī pratimukhaṃ nipātitam
cakṣurunmiṣati sasmitaṃ priye
vidyudāhatamiva nyamīlayat ||'
atra patimukhadarśanakriyājanitena śivasya hāsena
gaurīhṛda़yānurāganivedanānnarma
priyāparādhanirbhedo'pyuktastredhā tathā budhaiḥ
vācā priyāparādhanirbhedād yathā mālavikāgnimitre prathamāṅke - 'devī - (rājānaṃ vilokya sasmitam) jai rāakajjesu
īrisī ṇiuṇadā ayyauttassa, tadā sohaṇaṃ bhave |'
atra īdṛśī nipuṇatā yadīti caturoktiparihāsena
tvayaiva mālavikādarśanena nāṭyācāryayorvivādaḥ saṃvihita
iti priyāparādhodghāṭanānnarma
veṣeṇa priyāparādhanirbhedād yathā -
'ālepaḥ kriyatāmayaṃ drutagatisvedairivārdraṃ vapustanmālyaṃ vyapanīyatāṃ ravikarasparśairivāmarditam
ityuktvānyatidhīrayā dayitayā smerānanāmbhoruhaṃ
cāṭūktāni bhavanti hanta kṛtināṃ modāya bhogādapi ||'
atra svedodgamamālyamlānatvayordrutagamanaravikarasparśarūpakāraṇāsatyatvakathanarūpeṇa parihasanena sapatnīsambhogarūpapriyāparādhānirbhedanānnarma
ceṣṭayā priyāparādhānirbhedād yathā -
‘lolabhrūlatayā vipakṣadigupanyāse vidhūtaṃ śirastaddṛṣṭesya niśāmane kṛtamanaskāro vilakṣaḥ sthitaḥ
roṣāt tāmrakapolakāntini mukhe dṛṣṭyā nataṃ pādayorutsṛṣṭo gurusannidhāvapi vidhirdvābhyāṃ na kālocitaḥ ||’
atra vilakṣasthita (hasta?) śirodhūnanaceṣṭayā priyāparādhanirbhedanānnarma
śuddhahāsyajamapyuktaṃ tadvadeva tridhā budhaiḥ
Linked texts (2)
- Mahāsubhāṣitasaṃgraha — Sanskrit
- Rasārṇavasudhākara — Siṃhabhūpāla, Sanskrit