Rasasudhakara 4.2643.4
Rasasudhākara 4.2643.4
- Language
- Sanskrit
4.2643.4
na | bho mleccharasavādin ! utkalādhipateḥ śṛṅgārarasābhimānino narasiṃhadevasya cittamanuvartamānena vidyādhareṇa kavinā bāḍhamabhyantarīkṛto'si | evaṃ khalu samarthitamekāvalyāmanena — apare tu, rasābhāsaṃ tiryakṣu pracakṣate| (tat )
na parīkṣākṣamam | teṣvapi vibhāvādisambhavāt | vibhāvādijñānaśūnyāstiryañco na bhājanaṃ bhavitumarhanti rasasyeti ced,
na | manuṣyeṣvapi keṣucit tathābhūteṣu rasaviṣayābhāsaprasaṅgāt | atra vibhāvādisambhavo'pi rasaṃ prati prayojakaḥ| na
vibhāvādijñānam | tataśca tiraścāmastyeva rasa iti | na
tāvat tiraścāṃ vibhāgatvamupapadyate | śṛṅgāre hi samujjvalasya
śucino darśanīyasyaiva vastuno muninā vibhāvatvenāmnānāt
tiraścāmudvartanamajjanākalpavacanādyabhāvād ujjvalaśucidarśanīyatvānāmasambhāvanā prasiddhaiva | atha svajātiyogyadharmaiḥ
kariṇāṃ kariṇīṃ prati vibhāvatvamiti ced, na | tasyāṃ
kakṣyāyāṃ kariṇāṃ kariṇīrāgaṃ prati kāraṇatvaṃ na punarvibhāvatvam | kiñca jātiyogyairdharmairvastuno na vibhāvatvam ,
api tu bhāvakacittollāsahetubhī rativiśiṣṭaireva | kiñca, vibhāvādijñānaṃ nāmaucityavivekaḥ, tena śūnyāstiryañco na vibhāvatāṃ yānti | tarhi vibhāvādijñānarahiteṣu manuṣyeṣu rasābhāsaprasaṅga iti ced, naiṣa doṣaḥ | vivekarahitajanopalakṣaṇamlecchagatasya rasasyābhāsatve sveṣṭāvāpteḥ | kiñca vibhāvādisambhavo'pi rasaṃ prati prayojako nahi vibhāvādijñānamityetad (na) yujyate | tathāhi vibhāvāderviśiṣṭasya vastumātrasya
Linked texts (2)
- Rasārṇavasudhākara — Siṃhabhūpāla, Sanskrit
- Ekāvalī — Vidyādhara, Sanskrit