Rasavilasa 2.28.p3
Rasavilāsa 2.28.p3
- Language
- Sanskrit
2.28.p3
saṃyogaśca na dampatyoḥ sāmānādhikaraṇyaṃ, ekatalpaśayane'pi īrṣyādisadbhāve—
[7a] pṛṣṭhottaracchadapaṭārdhakṛtāntarālamuttālaniśvasitanunnapayodharāgram
īṣatsphuṭāgasi vibhinnatanostanotu
suptaṃ ruṣā śayanasīmni śivaṃ śivāyāḥ
ityādau vipralambhasyaiva varṇanāt| evaṃ viyogo'pi na vaiyadhikaraṇyam
doṣasyoktatvāt| tasmād dvāvimau saṃyogāviyogakhyāvantaḥkaraṇavṛttaviśeṣau
yat saṃyukto viyuktaścāsmīti dhīḥ| ayaṃ ca śṛṅgāraḥ parasparālokanāliṅganacumbanādibhedādaparigaṇanīye ityeka eva gaṇyate| tatra saṃyogo nāyikārabdho
nāyakalabdha ubhayārabdhaśca
krameṇodāharaṇam—
śūnyaṃ vāsagṛhaṃ vilokya śayanādutthāya kiṃcicchanairnidrāvyājamupāgatasya suciraṃ nirvarṇya patyurmukham
viśrabdhaṃ paricumbya jātapulakāmālokya gaṇḍasthalīṃ
lajjānamramukhī priyeṇa hasatā bālā ciraṃ cumbitā
ālokyeti lajjāyāḥ samānakartṛtvam| atra nāyaka ālambanam
viviktamuddīpakam| mukhacumbanādyanubhāvaḥ| lajjādikaṃ vyabhicāri| tai
raterabhivyaktiḥ
nāyakalabdho yathā—
tvaṃ mugdhākṣi vinaiva kañculikayā dhatse manohāriṇīṃ
lakṣmīmityabhidhāyini priyatame tadvīṭikāsaṃspṛśi
śayyopāntaniviṣṭasasmitasakhīnetrotsavānandito
niryātaḥ śanakairalīkavacanopanyāsamaulījanaḥ
vīṭikā vasanagranthiḥ
atra nāyikā ālambanam| caramaca[7 b]raṇapratipādyaṃ viviktamuddīpakam| vīṭikāsaṃsparśādyanubhāvaḥ| prathamārdhavyaṅgyahāsacapalatādikaṃ vyabhicāri| tai raternāyikāviṣayāyā nāyakasamavetāyā abhivyaktiriti
ubhayārabdho yathā—
hrītayā galitanīvi nirasyaantarīyamavalambitakāñci
maṇḍalīkṛtapṛthustanabhāraṃ
sasvaje dayitayā hṛdayeśaḥ
Linked texts (5)
- Kāvyaprakāśa — Mammaṭa & Alaṭa, Sanskrit
- Amaruśataka — Amaru, Sanskrit
- Rasakalpadruma (Jagannātha Miśra) — Jagannātha Miśra 1600, Sanskrit
- Kāvyasaṅgraha — Sanskrit
- Alaṅkāraśekhara — Keśava, Sanskrit