Pramāṇa · Search · About · API

Shabdatarangini p151

Śabdataraṅgiṇī p151

Language
Sanskrit

p151

na hi kevalaṃ jñātacarapadārthamātrabubodhayiṣayā padāni samabhivyāharanti prekṣāvantaḥ ,boddhāro vā padārthamātraṃ bubhutsante .
api tu anadhigatapadārthasaṃsargabubodhayiṣayā padāni prayuñjate, anagatasaṃsargaṃ ca bubhutsante boddhāraḥ .
tasmāt padānāmanadhigatārthapratyāyanaprayuktaḥ samabhivyāhāraḥ saṃsargapratyāyanamantareṇānupapadyamānaḥ svābhidheyasaṃbandhinīmanvitāvasthāṃ lakṣayati .
saṃsargābodhane anadhigatārthabodhakatvalakṣaṇaprāmāṇyānupapattyā lakṣaṇā ākṣipyate .
iyañcānupapattiḥ sarvalākṣaṇikānugatā .
vāyurvai kṣepiṣṭhā devatā ityādau vācyārthānupapattyabhāve'pi, tatra kaimarthyākāṃkṣāyāḥ sattvāt ,niṣprayojanārthabodhakatve ajñātaprayojanavadarthabodhakatvalakṣaṇaprāmāṇyānupapattyā prāśastye lakṣaṇāṅgīkriyate .
gaṅgāyāṃ ghoṣaḥ ityādau pravāhabodhakatve ghoṣe pravāhavṛttitvasya bādhitatvena abādhitārthabodhakatvalakṣaṇaprāmāṇyānupapattirastyeva kākebhyo dadhi rakṣyatāmityatra tātparyaviṣayānvayapratipādakatvarūpaprāmāṇyānupapattyā kākapadasya dadhyupaghātake lakṣaṇā .