Shabdatarangini p23
Śabdataraṅgiṇī p23
- Language
- Sanskrit
p23
śrīgadādharabhaṭṭācāryāḥ, śabdamaṇeḥ, pakṣadharamiśrakṛtasya śabdamaṇyālokasya śiromaṇiviracitānāṃ ākhyātavādānuvādānañūvādādīnāṃ ca vyākhyānāni vidhāya, vyutpattivāda --śaktivāda-vidhisvarūpavicārādīn svatantraprabandhāśca nirmāya śābdabodhapadghatiṃ supariṣkṛtāṃ sarvadārśanikacittavinodinīṃ cakruḥ .
abhedānvayabodhaḥ bhedānvayabodhaśceti dvividho'pi bodhaḥ saparikaraṃ nirūpito vyutpattivāde .
nāmārthayoḥ nāmārthadhatvārthayoścābhedānvayabodhaṃ samabhivyāhārākāṃkṣāpratipādanapūrvakaṃ nirūpya, 'abhedānvayabodhaśca virūpopasthitayoreva' iti vyutpattiṃ nirvāhya, abhedānvayavicāraḥ samāpitaḥ .
tataḥ prātipadikārthasya pratyayārthena nipātārthena ca saha, dhātvarthasya dhātūttarapratyayārthena ca saha, bhedānvayamupakṣipya, kāryakāraṇabhāva--pratibandhyapratibandhakabhāvalāghavagauravavicāramukhena vibhaktyarthasaṃsargaka bodhaṃ nirākṛtya, vibhaktyarthaprakārabodasamarthanena prātipadikārthapratyayārthayoḥ bhedānvayabodhaṃ draḍhīcakruḥ .
tataḥ prātipadikaprakṛtikānāṃ prathamāvibhaktīnāmarthasya, srīpatyayārthasya, katipayaddhitapratyayārthasya ca prātipadikārthena bhedānvayabodhaṃ nirūpya, ante dhātuprakṛtikalakārārthanirūpaṇapūrvakaṃ dhātvarthalakārārthayoḥ bhedānvayabodhaṃ varṇayitvā vyatpattivādaḥ samāptiṃ nītaḥ .
.