Pramāṇa · Search · About · API

Shabdatarangini p367

Śabdataraṅgiṇī p367

Language
Sanskrit

p367

tathā ca prātipādikārthaprakāraketi kāryakāraṇabhāvasya nīlo ghaṭaḥ ityatra vyabhicārāt kāryatāvacchedakakoṭau bhedasaṃbandhāvacchinnaprakaratā niveśanīyā .
evañca prātipādikārthaniṣṭhabhedasaṃbandhāvacchinnaprakāratānirūpitaviśeṣyatāsaṃbandhena śābdabūddhiṃ prati pratyayajanyopasthitiḥ viśeṣyatāsaṃbandhena kāraṇamiti phalam .
rājapuruṣaḥ ityatra ca rājapadalakṣyārtharājasaṃbandhinaḥ abhedenaiva puruṣanāmārthe anvayopagamena tatra pratyayajanyopasthiteranapekṣaṇānnānupapattiḥ ..
na ca rājapādarthapuruṣapadārthayorathabhedānvayabodhopagame rājapuruṣaḥ ityasya karmadhārayatvāpattiriti vācyam .
vinā lakṣaṇāmabhedānvayabodhajanakatvasyaiva karmadhārayaprayojakasāmānādhikaraṇyarūpatvāṅgīkārāt tatpuruṣasthale ca pūrvapadalakṣaṇayai vābhedānvayabodhopagamāt .
naca nīlaghaṭaḥ iti karmadhāraye'pi , nīlarūpo śaktasya nīlapadasya tadviśiṣṭe lakṣaṇāṃ svīkṛtyaivābhedānvayabodhanirvāhaḥ iti noktasa karmadhārayaprayojakatvamiti vācyam .
nīlaḥ ghaṭaḥ iti vyāse'pi nīlapadasya lākṣaṇikatvena lakṣaṇāyāḥ sāmāsikatvābhāvāt, vinā sāmāsikalakṣaṇāmabhedānvayabodhajanakatvasyaiva karmadhārayaprayojakatvāt ..
athavā , tattadvibhaktyantārthaviśiṣṭe lakṣaṇāṃ vinā abhedānvayabodhaprayojakatvameva karmadhārayaprayojakasāmanādhikaraṇyam .