Shabdakalpadruma 100.3.12
Śabdakalpadruma 100.3.12
- Language
- Sanskrit
100.3.12
covyeva jānu saparaṃ saha kūrparaścāyyam
hṛdvastivūrddhagudanābhi vadanti mūīi
catvāri pañca ca gale daśa yāni ca he
tāni svapāṇitalakuñcitasaṃmitāni
śeṣāṇyavehi pariśistarato'ṅgulārddham
etat pramāṇamabhivīkṣya vadanti tajjñāḥ
pratyena kammakaraṇaṃ parivartya marme
pārśvābhighātitamapīha nihanti manme
tasmāddhi marmasadanaṃ parivarjanīyam
chinneṣu pāṇicaraṇeṣu śirā narāṇāṃ
saṅkocamīyurasṛgalpamato nireti
prāptābhitavyasanamupramato manuṣyāḥ
saṃchinnaśaktanaruvennidhanaṃ na yānti
kṣipeyu tatra satataiṣu kṣateṣu raktaṃ
gacchatyatīva pavanaśca rujaṃ karoti
evaṃ vinaṣṭasupadāṃśva hi tatra viḍā
dṛṣṭvā dayāyudhavidhātamijapramūlāḥ
tasmāttayorhinadasasya tu pāṇipādaṃ
hetayamāśu maṇivandhamagulphadeśe
marmāṇi śalyaviṣayāīmudāharanti
yasmācca marmasu hatā na bhavanti sadyaḥ
jīvanti tatra yadi vaidyaguṇena kecit
te prāpnuvanti vikalatvamasaṃśayaṃ hi
sabhinnajvaritakoṣṭhaśiraḥkapālā
jīvanti śastravihateśca śarīradeśeḥ
chinneṣu sakthibhujapādakare 'rthārthayaiṣāṃ na mammepātatā vividhāḥ prahārāḥ
somamārutatejāṃsi raja.sattvatamāṃsi ca
marmasu prāyaśaḥ puṃsāṃ bhūtātmā cāvatiṣṭhate
marmasvabhihatāstasmānna jīvanti śarīriṇaḥ
indriyārtheṣvasamprāptirmanobuddhiviparyyayaḥ
rujaśca vividhāstīvrā bhavantyāśuharaṃ cate
itaṃ kālāntarace tu dhruvaṃ dhātucayo nṛṇām
tato dhātukṣayājjanturedanābhiśca naśyati
hate vaikalyajananaṃ kevalaṃ vaidyanaipuṇāt
śarīraṃ kriyayā yuktaṃ vikalatvamavāpnuyāt
viśalyaneṣu vijñeyaṃ pūvvoktaṃ yacca kāraṇam
rujākarāṇi mammāṇi kṣatāni vividhā rujaḥ