Pramāṇa · Search · About · API

Shabdakalpadruma 1111.p1.5

Śabdakalpadruma 1111.p1.5

Language
Sanskrit

1111.p1.5

khasyaṃ śanairvadati cāpi divāviśeṣāt ||”
divā sūryyairaśmibhiḥ kaphasyāṅgībhāvāt
sañcipātenāha
“sarvātmakaṃ bhavati sarvvavikārasampattatrāpyasādhyamubhayaḥ kharabhedamāhuḥ ||”
ayajamāha
“dhūpyeta vākcayagate cayamāpnuyācca
khādeṣu cāpi chatavān parivarjjanīyaḥ ||”
vāk dhūpyeta sadhūmaiva niḥsarati cayaścāpnuyāt
śārīṣaṃ || || medobhavamāha
“antargavaṃ kharamavaktapadaṃ cireṇa
medo'nvayādvadati digdhagalastālaṃḥ ||”
antargataṃ galagraste eva kharaṃ vadati | digbhagalaḥ
mihasā leśacāvakṣiptagalaḥ | iyārthaḥ medaṣokṣaārnavirodhāt || || casādhyamāha
“śoṣasya hṛddhasya ṛgasya cāpi
tridoṣajilo yaśca saḍhopajātaḥ
medardākṣanaḥ sarvvasamanvayaśca
kharāmayo yo na sa siddhineti ||”
śoṣasya cayarāgiṇaḥ | kṛśasya ṣaṣṭhuṣṭasya
atha kharabhedasya cikitsā
“vātādijanitaśvāsakāsaghnā ye prakorttitāḥ
yogāstānatra yuñjīta yathādoṣaṃ cikitsakaḥ
vāte salavaṇaṃ tailaṃ pitte sarpiḥ samākṣikam
kaphe sacārakaṭūka caudreḥ kavala iṣyate
gale tāluni jihvāyām̐ dantamūleṣu cāśritaḥ
tena niṣkṛṣyate śleṣmā kharāca prasīdati
ādye koṣṇaṃ jalaṃ peyaṃ bhuktvā ghṛtaguḍaudanam
kṣīrānupānaṃ pippolyaṃ pivet sarpiratandritaḥ
pippalīṃ pippalomūlaṃ maricaṃ viśvabheṣajam
pibeccatreṇa matimān kaphaje kharasaṃkṣaye
nidigdhikaśa tulāṃ grāhyā tadaī granthikasya tu
tadarddhaṃ citrakasyāpi puṣkarasya tatsamam
jaladroṇadvaye kāryyaṃ grāhyameādādakaṃ tataḥ
pūte pibettadaīntu purābasya gur̤asya ca
sarpirmakañca kṛtvā tu lehavat mācu sādhayet
ṣaṣṭhī palāni pippalyāścitrātakarṣakaṃ tathā

Linked texts (3)