Pramāṇa · Search · About · API

Shabdakalpadruma 219.3.2

Śabdakalpadruma 219.3.2

Language
Sanskrit

219.3.2

prārthitañca tvayā vipra kāyastho garbha uttamaḥ
tasmāt kāyastha ityākhyā bhaviṣyanti śiśoḥ
śubhā
evaṃ rāmo mahābāhurhitvālagarbhasamuttamam
nirjagāmāśramāttasmāt kṣatriyāntakaraḥ prabhuḥ
kāyastha eva utpannaḥ kṣatriyāṃ kṣatriyāttataḥ
rāmājñayā sa dālabhyena kṣatradhamrādvahiṣkṛtaḥ
kāyasthadhamrmmo'smai dattaḥkṣatraputrasya yaḥ smṛtaḥ
tadgotrāśca kāyasthā dālabhyagotrāstato'bhavan
dānopadeśena yukte vai dharmeṇajñāḥ satyavādinaḥ
sadācāraparā nityaṃ ratā hariharāñcane
devaviprapitṝṇāśca atithīnāñca pūjakāḥ ||”
śūdrapra
prakārāntaram
“māhiṣyavaṇitācchūdrarvaidehāt yaḥ prajāyate
sa kāyastha iti proktastasya dharmmo vidhīyate
catrādvaiśyāyāṃ māhiṣyā vaiśyādviprājī vaidehaḥ
lipīnāṃ deśajātānāṃ lekhanaṃ sa samācaret
gaṇakatvaṃ vicittaśca vījapāṭau pramedataḥ
adhamaḥ śūdrajātibhyaḥ pañcasaṃskāravānasau
cāturvaṇyesya sevāṃ hi lipilekhanasādhanām
vyavasāyaḥ śilyakamme tajjīvanamudāhṛtam
śikhāṃ yajñopavītañca vastramāraktamabhyasā
svargeṇa devatāntāgācca kāyastho vipravacchrayet ||”
iti kamalākarabhaṭṭakṛtaśūdradharmmatattvam
sūtratsaṃ, slo, ( śūdrasya kṣatyam |) śūdrakarmaṇakamme | yathā, —
“praśamya sacidānandaṃ śūdrāṇāṃ nyāyavarttinām
āhlādaḥkatyayoktavyaṃ yakti gauradhurandanaḥ ||”
tanna mallāpurāgam
“evaṃ śūdro'pi sāmānyaṃ dṛṣṭviāśrāddhañca sarvvadā
namaskāreṇa mantreṇa kuryyādāmāśravahṛdhaḥ
dānapradhānaḥ śūdraḥ syādidyāśca bhagavān prabhuḥ
dānena sarvvakāmāptirasya saṃjāyate yataḥ ||”
tato dānamevāpekṣitaṃ na tu bhojanamapi | sāmānyaṃ