Pramāṇa · Search · About · API

Shabdakalpadruma 226.12.p1.1

Śabdakalpadruma 226.12.p1.1

Language
Sanskrit

226.12.p1.1

“tataste śūla āropya taṃ muniṃ racayarustadā
pratijagmurmahīpālaṃ dhanānyādāya tasyaca ||” )
vyathā | iti kecit || vikratavam | yathā, —
“aṅgaśūlā janapadāḥ śivaśūlāścatuṣpathāḥ
pramadāḥ keśaśūlinyo bhaviṣyanti kalau yuge ||”
iti mahābhārate ādiparvva
atha śūlādhikāraḥ | tatra śūlasya sakṣiptaṃ
nidānamāha
“doṣaiḥ pṛthak samastairāmāndvaiḥ śūlo'ṣṭadhā bhavet
sarvveṣveteṣu śūleṣu prāyeṇa pavanaḥ prabhuḥ ||”
prabhuḥ karttā || || vātikasya viprakṛṣṭanidānasaṃprāptilakṣaṇamāha
“vyāyāmayānādaniśaṃmaithunācca
prajāgarācchītajalādipānāt
kalāyamudgāḍhakikoradūṣāt
avyannarūkṣādhyaśanābhighātāt
kaṣāyatiktātivirūḍhajānnavivarddhavaṅgaruṇaśuṣkaśākaiḥ
viṭmūtravātānilasannirodhāt
śokopavāsāhatihāsyabhāvāt
vāyuḥ pravṛddho janayeddhi śūlaṃ
hṛtpṛṣṭhapārśvatrikavastideśe
jīrṇe pradoṣe ca ghanāgame ca
śīte ca kopaṃ samupaiti gāḍham
muhurmuhuñcopaśamaprakopairviṇmūtrasaṃstambhamato'madaiḥ
sasvedanābhyaṅgamardanaiśca
snigdhoṣṇabhojyaiśca samaṃ prayāti ||”
vyāyāmo mallamuddhādiḥ | yānaṃ guvamarathādi
maithunaṃ strīsevā | prajāgaraṃ rātrau | eṣāmatiyogāt | kalāyastripuṭaḥ | āḍhakī tuvarī
koradūṣakaḥ kodravaḥ | annavairūkṣamavyannaiva
adhyaśanaṃ bhuktasyopari bhojanam | abhighāto
loṣṭādibhiḥ | kaṣāyatiktarasasevā | virūḍhajānnaṃ
virūḍhamaṅkuritamannakalāyādi (tajjamannaṃ
bhakṣyam | vaṅgaraṃ śuṣkamāṃsam | tasya śūlasya
daśasthānaṃ hṛdayādiṣu || || tasya kṛcchratvasya
pṛthagapi lakṣaṇaṃ paṭhati
“kaphapittāvabaddhastu māruto rasavaddvitaḥ
tṛṣrṇisraḥ kurute śūlamṛcchāśvāsāvarodhakam

Linked texts (3)