Shabdakalpadruma 407.3-2.11

407.3-2.11

śāntiṃ yāti | tathā pravṛddhe doṣe śamite chāpayitvā samīkṛte madhyamo doṣo hi niścayena
svayameva śāntiṃ yāti praśamo bhavatītyarthaḥ
atha śītāṅgādīnāṃ sannipātajvarāṇāṃ adyosannipā
daśānāṃ viśiṣṭā cikitsā | tatra śītāṅgasya
cikitsāmāha
“bhāskarūlaṃ jorakaṃ vyoṣabhārgīvāśrī guṣchīpuṣkaraṃ gojalena
siddhaṃ sadyaḥ śītagātrātimohaśvāsaglonaṃ kaṣṭakāsāgniṣṭatki ||”
bhāskaramūlaṃ arkamūlam
“kakauṃṭikākaṇṭaravaḥ kulatyahayāhvavākaṭṭapajaṅgahlācauraiḥ
kirātatiktāmalakadulāḍupathābhiṣaddharsagamaca śastam ||”
karkaṭikākaṇṭakhaḥ khakhavāślarañca
“dṛṣṭaviṣamaricama ceṣṭrāpriyaṅkalabhekairbhucaturvaisubhiḥ
bhāgerniitasuhuna namidamamitakhedargrahāharam”
atha tandrikasya cikinsā
“kṣudrākṣatā nāgarapauṣkarāṣṭi
staptāni pītāni śivāyatāni
muṣṭaukavāgagjiradhovayāni
nasyena tandrāmiviyotyayāni
maricakaṇavacavacā vacā rukta
lamiharanāgara śarvarīmavākṣyaḥ
hagavakanalakaskhitā nitānaṃ
nakhi vihitā nanu tandrikaṃ jayanti ||”
kaṇaḥ bālakaḥ | paścavacā dāruharidrā | rukkuṣṭham | kamiharo viḍaṅgaḥ | śarvarī haridrā
gavākṣī indravāruṇī| nakhi nāsikāyām
“turuṅgalālāvacaśrotabhedaḥ
manaḥśilāmāgadhikāmadhūni
niyojitānyakṣiṇi niścitaṃ drāk
tandrāṃ sanidrāṃ vinivārayanti ||”
lavaṇottamaṃ saindhavam | dṛṅkaḥ karpūraḥ | nidrā
atinidrā | || atha pralāpakasya cikitsā
“satagaravaratikko revatāmbhodatiktānaladanuragamambhābhāratīcārahūrāḥ
malayavadana bhūlośa kavṛṣyokṣapaktāḥ
pralapanamapamṛṇyuḥ pāgato nātidūrāt ||”