Shabdakalpadruma 407.3-2.8

407.3-2.8

bhacito maricaiḥ sārddha samastān viṣamajvarān
śītadāhādikān hanti pathyaṃ kṣīryyodanaṃ
payaḥ ||”
iti śītabhaṅgo rasaḥ
rasaratnapradīpe
“rasaṃ gandhaṃ viṣañcaiva samaṃ śuddhañca ṭaṅkaṇam
mardayet khalamadhye tu yāvat kajjvalasannikam
nakulasya mukhe kṣitvā mṛdā saṃveṣṭayedudṛḍham
khāpayet khaṇḍave pāce adho'īkhagavāṃ vyaset
sukhi bhāṇḍaṃ saṃnidhāya caturyāmaṃ dṛr̤hāgninā
khāṅgotaṃ samuddhatya hatvā khalletu kajjalīm
guñjādvayapramāṇena nasyakarmmāṇi yojayet
vāmabhāge jvaraṃ inti tatkṣaṇāt kautukaṃ mahat
yojayeddakṣiṇe bhāge ārogyaṃ niścitaṃ bhavet ||”
ratbarḍanārīnāṭeśvaro rasaḥ
śītajvarādiviṣamajvareṣu rasaratnapradīpe
“kaṭaphalaṃ triphalādāvcandanaṃ saparūṣakam
kaṭukāpadmakośīraṃ vipacet karṣakaṃ jale
tridoṣadāhatṛṣṇāptaṃ pānamātreyapūjitam
dīrghakālajarāṇīnāmanetana syānmahopamam ||”
karṣa kaṭaphalātāguśīrānāṃ samuditānāṃ jale
prasthamite vipacet arddhaśeṣam | kaṭaphalādipānaṃ
ṭaṣṇāyāṃ dāhe ca
“sannipāte tu dāhārtta yaḥ visūcyetivādikhā
āturaḥ sa kathaṃ jīvedityakhā sa kathaṃ bhavet ||”
eṣa sannipātino dāhe śītābhrasakaniṣedho vagadāhāttraca tatra vāghyādyayagāhanastoktatvāt
athānnamāha
“duḥsparśagokṣurakṣudrāmiṅgamāddāramarpayet
doṣahya | mnibalādhāyai tridoṣajvariṇe bhiṣak ||”
duḥsparśo yavāsaḥ | āhāramucitamannam
“lājamaktam samaśrīyāt sevyavena samanvitam
te cejjīvantyaviyrena jvarī jīvettadā dhruvam ||”
iti kecit
“raktapittī hitaścaiva tṛṣṇādāhajvareṣu ca
lājānāṃ praktavaḥ śītā na ca te'ca hitā
matāḥ
pācano dīpanaḥ khocyo lājamaṇḍo yataḥ smṛtaḥ