Shabdakalpadruma 407.3-2.9

407.3-2.9

dṛśamūlrāmirbhisaddhaḥ sannipātajvare hitaḥ
sannipātajvarī yastu kalpate pralapannapi
kiñcideva na jānāti ciktiā tasya kathyate
abhyañjayet purāṇena sarpiṣā pūrvvameva tam
balādālāguṅkhyātoyaistailaiśca pariṣecayet
varttako varttakā lāvo vāśīkāścalidiḥ śaśaḥ
kuliṅgaśca rasaireṣāṃ tarpayet yathāvajam ||”
varttakaḥ baṭera iti loke | varttakā baṭaī iti
loke | vāśīko vātacaṭaka iti nirghaṇṭaḥ
śagerā iti boke | kulilo gadgaraivā iti
loke
“sannipāte cudhātyoṃ yo bhojayet piccitaudanam
sa kathaṃ bhiṣagākhyāntu labhate manujādhamaḥ ||”
atha vātolvaṇasannipātajvarasya cikitsā
“pañcamūlīkaṣāyantu dadyāt vātottare jvare
abhrauṇāṃ vā sukhauṇāṃ vā dṛṣṭvā doṣabalābalam ||”
pañcamlo mahato prathamaṃ prāptāyāstyāge vacanābhāvāt || || atha pittolvaṇasannipātajvarasya
cikitsā
“pañcakaṣāyi triphalā devadāru ca kaṭphalam
candanaṃ padmūkaṃ caiva tathā kaṭukarohiṇī
ebhiḥśṛtaṃ śataṃ lebhihathitaṃ śītalaṃ jalam
pittottare dukhā metat sannipāte cikitsitam |"
iti pañcakaṣāyaḥ
• sannipā
“kirātatiktakaṃ mustaṃ guḍūcīṃ viśvabheṣajam
pāṭodīcaṃ navāndhraśca ślataṃ pittādhike pivet ||”
iti kirātādisaptakam
atha kapholbaṇasannipātajvarasya cikitsā
“hastyo pauṣkaraṃ bhārgī śaṭho śṛṅgī durālabhā
bṛhattyasya tu vījāni paṭolaṃ kaṭurohiṇī
bṛhatyādigaṇaiḥ śastaḥ sannipāte kaphottare
kāsādiṣu ca sarveṣu hitaḥ śothapravepiṣi ||”
iti bṛhatyādikāthaḥ
atha vātapittolvaṇasannipātajvarasya cikitsā
“vātapittajvaraṃ dṛṣṭvā kanīyaḥ pañcamūlakam
tatkkātho madhunā śukto vātapittottaraṃ jvaram |”
iti laghuñcamūlam