Pramāṇa · Search · About · API

Shabdakalpadruma 416.4-2.6

Śabdakalpadruma 416.4-2.6

Language
Sanskrit

416.4-2.6

niṇīya piṇḍānvaye tu sāpiṇḍye bhrātṛpitṛvyodisāpiṇḍyaṃ na syāt | atiprasaṅgastu samprāptyatamatvena prayogopādhinā nirasanīyaḥ | yadyevaṃ
mātāmahādīnāmapi maraṇe sapiṇḍatvena daśāhāśaucaṃ prāpnoti syādetat yadi mātāmahānāṃ
maraṇe trirācaṃ syādaśaucakaṃ ityādi viśeṣavacanaṃ na syāt | yatra tu viśeṣavacanaṃ nāsti
tatra daśāhamiti mitākṣarādyākarādimatamapākam | lepabhāja ityādivacanānaiva ca sāpiṇḍye
ekaśarīrāvayavānvayarūpa svakapolā vitāthīnavakāśāt | nirṇāya piṇḍasambandhena bhrātrādīnāṃ
sāpiṇḍyasya matsyapurāṇaudhāyanābhyāṃ pūrvvamuktatvāt | kāmadhenuhāralatā kalpatarupārijātakārādibhiścatathai vākhyātatvācca | retaḥ śoṇitapariṇāmarūpatvādapatyaśarīrasya bhavatu vā tathā
patnyā saha pattyā ekaśarīrārambhakatayāḥ
pratyakṣavādhitatvāt kathaṃ sāpiṇḍyaṃ pramātāmahādīnāṃ viśeṣavacanābhāvāt sapiṇḍatvena daśāhādyaśaucaprasaṅgāt mātāmahādau sāpiṇḍyasya
lokaviruddhatvācca | bhavatu vā tathā śarīradvārā
sāpiṇḍyaṃ tathāpi vacanāt yathā saprāgbhavagata svaṃ
tantraṃ tathā gotrataḥ sāptapauruṣoti vacanāt
gotraikyamapi prāguktavacanāt | kanyāyāstṛtīyauruṣaṃ sāpiṇḍyaṃ ūr̤hāyāśca bhartṛsāpiṇḍena
sāpiṇḍāmiti cet tadetanmate'pi avasthāyāṃ na
caliriti | vyataeva samantavacanābhihitaṃ yahaśamapuruṣaparyantamaśaucaṃ tat saptamapuruṣāmyantarāśaucāvannaṃ trirātram | yathā brāhmaṇānāmekapiṇḍasvadhānāmādaśamāt dharmovicchittirbhavati
āpsaptāt ṛkthavicchittirbhavati āttṛtīyāt
svadhāvicchittirbhavati vyathavā piṇḍāśaucakriyā
vyucchedāt brahmahaṅgato bhavatīti | asyārthaḥ