Pramāṇa · Search · About · API

Shabdakalpadruma 473.p1.1

Śabdakalpadruma 473.p1.1

Language
Sanskrit

473.p1.1

kaśyapa uvāca
“saviṣā daṃṣṭrayormadhye yamadūtī tu cedbhavet
na cikitsā budhaiḥ kāryā taṃ gatāyuṃ vinirddiśet
praharāddhaṃ divārātrau ekaikaṃ bhuñjate ahiḥ
ekasya ca samānasya dvitīyaṃ ṣor̤aśaṃ tathā
nāgodaye yayurddaṣṭo hato viddho vidāritaḥ
kāladaṣṭaṃ vijānīyāt kaśyapasya vaco yathā
yanmātraṃ patate bindurvyālāmalavilor̤atam
tanmātraṃ sravate daṃṣṭrāviṣaṃ sarpasya dāruṇam
jvālāyate tu saṃpūrṇaṃ dehe saṃkramate viṣam
yāvat saṃkrāmayeddāhaṃ kuñcitaṃ vā prasārayet
anena kṣaṇamātreṇa viṣaṃ gacchati mastakaṃ
vedhate viṣavegastu śataśo'tha sahasraśaḥ
varddhate raktamāsādya tato vāte śikho yathā
tailavindujjalaṃ prāpya yathā vegena varddhate
śikhaṇḍo āśrayaṃ prāpya mārutena samoritaḥ
tatastvaṅgāgataṃ prāpya tvaksthānaṃ viceṣṭitam
tvacāsu dviguṇaṃ vidyācchoṇiteṣu caturguṇam
pitte tu triguṇaṃ yāti śleṣmaṃ vai ṣor̤aśaṃ bhavet
vāyau triṃśadguṇañcaiva majje ṣaṣṭiguṇaṃ tathā
prāṇe caikāṇavobhūte sarvvasrotāvirodhayet
srotena rudhyamānena yāti sādhyamasādhyatām
tato'sau mriyate janturniḥśvāsocchvāsavarjitaḥ
niṣkrānte tu tato jīve bhūte pañcatvamāgate
tāni bhūtāni gacchanti yasya yasya yathālayam
pṛthivyāpastathā tejo vāyurākāśameva ca
ityevamiva saṃghātaḥ śarīramabhidhīyate
pṛthivī pṛthivīṃ yāti āpastoyeṣu līyate
tejo gacchati cādityaṃ māruto mārutaṃ tajet
ākāśañcaiva ākāśaṃ saha tenaiva gacchati
svasthānaṃ te prapadyante parasparaviyojitāḥ
na jīvedāgataḥ kaścidiha janmani suvrata
viṣārttaṃ na upekṣeta tvaritaṃ tu cikitsayet
ekamasti viṣaṃ loke dvitīyañcopapadyate