Pramāṇa · Search · About · API

Shabdakalpadruma 473.p1.6

Śabdakalpadruma 473.p1.6

Language
Sanskrit

473.p1.6

arkamūlamapāmārgaṃ priyaṅgumatha vāruṇīm
etat sarpiḥsamāyukta pānaṃ tasya pradāpayet
etenaivopacāreṇa sukho bhavati mānavaḥ
vaiśyaṃ sarpi ṇi dṛṣṭasya śṛṇu rūpāṇi yāni tu
śleṣmaprakopo lālā ca nacodgṛhṇāti vedanā
mūrcchā ca prabalā yasya śrattmānaṃ nābhimanyati
tasya kuyyāt pratīkāraṃ yena sampadyate sukham
śvaśvanāgāṃ sagomūtrāṃ gṛhadhūmaṃ samugulgum
śiroṣākaṃphalāṃścaiva śvetāṃ ca girikarṇikām
gomūtreṇa samāyuktaṃ pānaṃ nasyañca dāpayet
eṣa vaiśye na dṛṣṭānāṃmagadaḥ parikīrttitaḥ
śūdreṇāpi hi dṛṣṭasya śṛṇu tattvena gotama
kupyate vepate caiva jvaraḥ śītañca jāyate
aṅgāni culuculāyante śūdradṛṣṭasya lakṣaṇam
tasyāgadaṃ pravakṣyāmi yena sampadyate sukham
padmañca lodhrakañcaiva kṣaudraṃ padmasya keśaram
madhu madhukamārañca śvetā ca girikarṇikā
etāni samabhāgāni peṣayet śītavāriṇā
pānaṃ lepāñjanaṃ nasyaṃ sukhau bhavati mānavaḥ
pūrvvāhne carate vipro madhyāhne kṣatriyaścaret
aparāhne caredvaiśyaḥ śūdraḥ sandhyācaro bhavet
āhāraścātha puṣyāṇi brāhmaṇānāṃ vidurbudhāḥ
mūṣikāḥ kṣatriyāṇāñca āhāro dvijasattama
vaiśyā maṇḍūkabhakṣyāśca śūdrāḥ sarṣāśinastathā
śayato dṛśyate vipraḥ caliyo dakṣiṇena tu
vāmapārśve sadā vaiśyaḥ paścādvai śūdra cādramet
madakāle tu saṃprāpte pīḍyamānā mahāviṣāḥ
sarpaḥ
cavelāyāṃ dṛśyante vai maithunāttau bhujaṅgamāḥ
puṣpagandhāḥ smṛtā viprāḥ kṣatriyāścandanāvahāḥ
vaiśyāśca ghṛtagandhā vai śūdrāḥ kūrmasya gandhinaḥ
vāsaṃ teṣāṃ pravakṣyāmi yathāvadanupūrdhvaśaḥ
nadīkūpatar̤āgeṣu girimasravaṇeṣu ca
dhārāmeṣu pavitreṣu śuciṣvāyataneṣu ca