Pramāṇa · Search · About · API

Shabdakalpadruma 473.p1.5

Śabdakalpadruma 473.p1.5

Language
Sanskrit

473.p1.5

napuṃsakena daṣṭasya aṅgabhaṅgaḥ prajāyate
ruṣā daṣṭasya vā sāmyā dṛṣṭirhijavarottama
kumāraṇāpi daṣṭasya dakṣiṇā eva jāyate
gurbbiṇyā vātha daṣṭasya tathā svedaśca jāyate
romāñcaḥ sūtikāyaśca vepathuścāpi jāyate
pannagī pramavedvārttā divā sarpī viṣādhikaḥ
napuṃsakantu sandhyāyāṃ kaśyapena tu bhāṣitam
andhakāre tu dṛṣṭānāmudake gahane vane
sarpaḥ
suptasya vai pramattasya pade sarpo na dṛkṣyate
dṛṣṭarūpāṇyajānan vai kathaṃ vaidyāścikitsati ||.
caturvidhā rahaḥ proktāḥ pannagāstu mahātmanā
darṣīkarā maṇḍalino rājilā vyantarāstathā
darvīkarā vātaviṣā maṇḍalāḥ paittikāḥ smṛtāḥ
śleṣmalā rājilā jñeyā vyantarāḥ sānnipātikāḥ
raktaṃ paraucayedvāṅgaṃ sarpāṇāñca pṛthak pṛthak
rūkṣāṃ darvīkarāṇāṃntu jāyate vātasūlakṣaṇam
raktaṃ ghanañca bahuśaḥ śoṣitaṃ maṇḍalīkṣate
picchilaṃ rājile svalpaṃ taddadvāntarake tathā
jña yāḥ sarpāstu catvāraḥ pañcamo nopalabhyate
brāhmaṇaḥ kṣatriyo vaiśyaḥ śūdraścaiva caturthakaḥ
brāhmaṇe madhuraṃ dadyāt tiktaṃ dadyātkṣatrire
vaiśye kaṣaphalaṃ dadyāt śūdre niṣphalameva vā
brāhmaṇena tu dṛṣṭasya dāgho gātreṣu jāyate
mūrcchā ca prabalā syāī na jñānamabhijāyate
śyāmavarṇaṃ mukhañca syāñcanastambhaya jāyate
tasya kuryyāt pratīkāraṃ yena sampadyate sukham
aśvagandhāmapāmārgaṃ sinduvāraṃ surālayam
etat sarpiḥsamāyukta pānaṃ nasyañca dāpayet
etenaivopacāreṇa sukho bhavati mānavaḥ
kṣatriyeṇa tu dṛṣṭasya kampo gātreṣu jāyate
mūrcchā mohastathā syādve na jñānamabhijāyate
jāyate vedanā tasya ūrddhaścaiva nirocchataṃ
tasya kuryyāt pratīkāraṃ yena sampadyate sukham