Shabdakalpadruma 509.7.1

509.7.1

eṣa naḥ samayo rājan ratnasya sahabhojanam
na ca taṃ hātumicchāmaḥ samayaṃ rājasattama ||”)
sahammaraṇaṃ, klī, (saha patyā maraṇam |) mṛtasvāmisahitajvalaccitārohaṇa-pūrvvakamaraṇam
yathā | “atha sahānugamanam | aṅgirāḥ
mṛte bharttari yā nārī samārohehutāśanam
sārundhatīsamācārā svargaloke mahīyate
tisraḥ koṭyo'rddhakoṭī ca yāni lomāni
mānave
tāvantyabdāni sā svarge bharttāraṃ yānugacchati
vyālagrāho yathā vyālaṃ balāduddharate bilāt
tadvadbharttāramādāya tenaiva saha modate
mātṛkaṃ paitṛkañcaiva yatra kanyā pradīyate
punāti trikulaṃ nārī bharttāraṃ yānugacchati
tatra sā bharttṛ paramā parā paramalāsasā
krīr̤ate patinā sārddhaṃ yāvadindrāścaturdda śa ||”
bharttṛparamā bharttā paramo yasyāḥ sā tathā
parā paramalāsasetyatra stūyamānāpsarogaṇairiti
vyāsena paṭhitam
‘brahmaghno vā kṛtaghno vā mitraghno vāpi yo naraḥ
taṃ vai punāti sā nārī ityāṅgirasabhāṣitam
sādhvīnāmeva nārīṇāmagniprapatanādṛte
nānyo dharmmo hi vijñeyo mṛte bharttari karhicit
yā nārītyupādānāt sahamaraṇabhāvapakṣo'pi
sūcitaḥ | nānyo dharmma iti tu sahamaraṇastutyartham | tathā ca viṣṇuḥ | mṛte bharttari brahmacaryyaṃ
tadanvārohaṇaṃ vā iti | brahmacaryyamamaithunavarjanaṃ
tāmbūlādivarjanañca | yathā pracetāḥ
‘tāmbūlābhyañjanañcaiva kāṃsyapātre ca bhojanam
yatiśca brahmacārī ca vidhavā ca vivarjayet ||’
abhyañjanamāyurvvarddhokaṃ pāribhāṣikam | yathā,—
‘mūrdhni dattaṃ yadā tailaṃ bhavet sarvvāṅgasaṅgatam
snātābhisarpayedyaṅga mabhyaṅgaḥ sa udāhṛtaḥ
tailamatsyaṃ yadāṅgeṣu na ca svāṅgādupānaham