Shabdakalpadruma 521.5.2
Śabdakalpadruma 521.5.2
- Language
- Sanskrit
521.5.2
pitṛpakṣaḥ asyayuktakṛṣṇapakṣa iti yāvat | na
tu kṛṣṇapañcamātraṃ kṛṣṇapakṣasāmānyaparatve amāvāsyāpadavaiyarthyāpatteḥ || || pitṛpakṣa viśeṣayati hemādrimādhavādyādīdhṛtaṃ nāgarakhaṇḍam
“nabho vātha nabhasyo vā malamāso yadā bhavet
saptamaḥ pitṛpakṣaḥ syādanyatraiva tu pañcamaḥ ||”
atra āvaśabhādrayoranyatarasya malamāsale
āṣāḍhāpekṣayā saptamapakṣasya pitṛpakṣatvāt
atra mṛtasyaiva pretapañcagatatvaṃ na tu malamāsabhādrakṛṣṇapakṣamṛtasya | tataśca tatra mṛtasya varṣāntare asyayuktakṛṣṇapakṣe'pi tacchāddhakaraṇe na
pārvvaṇam | kintve koddiṣṭamiti | atra pārvvaṇo
vidhiḥ pārvvaṇetikarttavyatākaikoddiṣṭavidhirityananvayadarśanānaprabhṛtayaḥ | tanna pūrvvavacaneoṣi traipuruṣeṣvekasya mṛtāhe paryyudastasya pārvvaṇo vidhirityanena pratiprasavāt | tasmādatra sadaivatekoddiṣṭaṃ
na yuktaṃ kintu traipuruṣikaṃ na tu ṣāṭpuruṣikam
“karṇamamanvitaṃ muktā tathārthaṃ śrāddhaṣoḍaśam
pratyābdikañca śeṣeṣu piṇḍāḥ syuḥ ṣar̤iti
sthitiḥ ||”
iti chandogapariśiṣṭavacanena pratyābdikavyatirekeṇa ṣaṭsaṃkhyāniyamāt || || evamamāvāsyāditaratranimittena māturapi pratyābdikaṃ
pārvvaṇavidhinaiva
“apūttrā ye mṛtāḥ kecit striyo vā puruṣāśca ye
teṣāmapi ca deyaṃ syādekoddiṣṭaṃ na pārvvaṇam ||”
ityāpastambavacane aputtrā iti viśeṣaṇopādānān saputrāṇāṃ pārvvaṇābhyanujñānāt
etañca mātrāditnitayadaivataṃ kāryyam | mātre
pitāmahe prapitāmahyai ca pūrvvavat brāhmavān
bhojayitvā ityaṣṭakaṇāyāṃ tathā darśanāt | navasāgadinanimittena pārvvaṇavidhinā kṛte'perapi
mātrāditikāṇāṃ śrāddhaṃ karttavyam | tathodbhidmag