Shabdakalpadruma 521.5.3

521.5.3

pṛṣṭhamṛdadyāvasanānādināhate | iti vṛndogapariśiṣṭavacane viśeṣataḥ pratiprasavāt | evaṃ sapiṇḍīkaraṇe'pi | etacca mṛtāhapāśrvaṇaṃ mātāpittroreva | tathā ca hemādridhṛtaṃ kātyāyanavacanam
“sapiṇḍīkaraṇādūrddhaṃ pitroreva hi pārvvaṇam
pitravyabhrātṛmātṛṇāmekoddiṣṭaṃ sadaiva tu ||”
mātṛpadaṃ sapatnīmātṛparam | sapatnīmābhityatra
mātṛpadasya rājadantāditvāt paranipātaḥ
tataśca vākye mātṛsasatnoti na prayojyaṃ kintu
sapatnīmātarityādikam | || evaṃ sānnigaurasakṣetrajābhyāṃ mṛtāhe pārvvaṇaṃ karttavyam
“aurasakṣetrajau puttrau vidhinā pārvvaṇena tu
pratyabdamitare kuryyurekoddiṣṭaṃ sutā daśa ||”
iti jāvālavacanasya
“yena yatra pradātavyaṃ sapiṇḍīkaraṇāt param
pārvvaṇena vidhānena deyamagnimamatā sadā ||”
iti matsyapurāṇavacanasya caikavākyatvāt
uśanāśca
“pratyabdaṃ darśavacchrāddhaṃ māntriḥ kurvvīta vai dvijaḥ
ekoddiṣṭaṃ sadā kuryyādiragniḥ śāśvataḥ sutaḥ ||”
atra prāguktayuktyā pretaśrāddhasya ekoddiṣṭatvābhidhānāt sāṃvatsarikaśrāddhe yadekoddiṣṭapadamuktaṃ
tat pretaśrāddhadharmmātideśārtham | tataśca yogyatvādekārdhyādilābhaḥ | na tu yathā pretaśrāddhaṃ
pitṛśabdasthāne pretapadohaḥ tathā atrāpīti
vācyaṃ sāṃvatsarike pretatvābhāvānnayāvidhānānupapatteḥ | evaṃ pratisāṃvatsarikaśrāddhaṃ sabhyagbhārthapadaṃ sāmnoḥprārthanaṃ śeṣabhojanañca karttavyam
rajasvalāyāṃ viśeṣayati gotamaḥ
“aputtrā tu yadā bhāryyā samprāpte bharturābdike
rajasvalā bhavet sā tu kuryyāt tatpañcame
dine ||”
kuryyācchrāddhamiti śeṣaḥ | yattu śrāddhacintāmaṇau
ekoddiṣṭaṃ tvaivaṃvidhena svidānnaina karttavyam