Pramāṇa · Search · About · API

Shabdakalpadruma 634.36.p1.5

Śabdakalpadruma 634.36.p1.5

Language
Sanskrit

634.36.p1.5

kṣāntakālopalaciterbhukteśca| nirglanuyuḥ | hastvastinā cātra viśeṣo darśitaḥ
“bhāgamadya pramāṇaśca bhogaṃ kālañca nāma ca
bhūbhāgalakṣaṇañcaiva ye vidusta'tra sākṣiṇaḥ ||”
ete ca sākṣisāmantādayaḥ śapathaiḥ śāpitāḥ
santaḥ kulādisamakṣaṃ rājñā praṣṭavyāḥ | yathāḍa
manuḥ
“grāmeyakakulānāntu samakṣaṃ sīmni sākṣiṇaḥ
praṣṭavyāḥ somaliṅgāni tayoścaiva vivādinoḥ
te pṛṣṭāḥ sākṣyādayaḥ samastā aikamatyena somni
nirṇayaṃ kuryuḥ | tanniṇītāṃ somāṃ tattaddarśitasakalaliṅgayuktāṃ mādhyādināmāñcitāñcāvismaraṇārthaṃ patre samāropayet | uktañca manunā
“te pṛṣṭāstu yathā brūyuḥ māmantāḥ sāṃmni
nirṇayam
nibadhnīyāttathā somāṃ sarvvāstāṃścaiva nāmataḥ
eteṣāṃ mākṣisāmantaprabhṛtīnāṃ sāmāpañcamamardinādārabhya yāvat tripakṣaṃ rājadaivikaṃ vyasanaṃ
cennāpapadyate tadā tattaddarśanāt somānirṇayaḥ
anyañca rājadaivikavyasanāvāpriḥ kātyāyanāktaḥ
“somācakramaṇe kope pādasparśe tathaiva ca
tripakṣapañcasaptāhe daivarājikamiṣyate ||” iti
yadā tvamīṣāṃ uktasākṣyavacasāṃ tripakṣābhyantareṃ
rogādikṣīyate | athavā prativādinihṛṣṭābhyadhikasaṃkhyāguṇa-sākṣyantaraviruddhavacanatā tadā
te mṛṣābhāṣiṇatayā daṇḍanoyāḥ | tadāha
“anṛtaṃ tu pṛthagdaṇḍyā rājñā madhyamasāhasam
anṛtaṃ mithyāvadane nimittabhūtaṃ sati sarvvasāmantāḥ pratyekaṃ madhyamasāhasena catvāriṃśadadhikena paṇapañcaśatena daṇḍanīyāḥ | sāmantāviṣayatā cāsya sākṣāmaulādīnāṃ smṛtyantare
daṇḍāntaravidhānādavagamyate | tathā ca manuḥ
“yathottena nayantaste pūyante satyasākṣiṇaḥ
viparītaṃ nayantastu dāpyāḥ syurdviśataṃ damam ||”
nārado'pi

Linked texts (5)