Shabdakalpadruma 634.36.p1.4

634.36.p1.4

saṃsaktasaktadoṣe tu tatsaṃsaktāḥ prakīrttitāḥ
karttavyā na praduṣṭāstu rājā dharmaṃ vijānatā ||”
sāmantādyabhāve maulādayo grāhyāḥ | teṣāmabhāve sāmantā mauladṛṣṭoddhatādayaḥ | sthāvaraṃ
ṣaṭprakāreḍapi kāryyā nātra vicāraṇeti kātyāyanena kramavidhānāt | ete ca sāmantādayaḥ
saṃkhyāguṇātirekeṇa saṃbhavanti
“sāmantāḥ sādhanaṃ pūrvvaṃ nirdoṣāḥ syurguṇānvitāḥ ||”
dviguṇāstūsarā śreyāstato'nye triguṇā matāḥ
iti smaraṇāt
te ca sākṣiṇaḥ sāmantādayaśca straṃḥ straiḥ śapathaiḥ
śāpitāḥ santaḥ somāṃ nayeyuḥ
“śirobhistaṃ gṛhotvārṣī sragviṇo raktavāsasaḥ
sukṛtaiḥ śāpitāḥ skhaiḥ skhai nayeyuste samañjasam
iti smaraṇāt
nayeyuriti bahuvacanaṃ dvayornirāsārthaṃ naikasya
“ekaścedunnayet somāṃ sopavāsaḥ samunnayet
raktamālyāmbaradharo bhūmimādāya mūrddhani ||”
iti nāradenaikasyābhyanujñānāt | yattu
“naikaḥ samunnayet somāṃ naraḥ pratyayavānapi
gurutvādasya kāryyasya kriyaiṣā bahuṣu sthitā ||”
ityekasya niṣedhaḥ | sa ubhayānumatadharmāvidatiriktāviṣaya ityāvirodhaḥ
khakhādiviṅgābhāve'pi sākṣisāmantādīnāṃ
somājñāna upāyaviśeṣo nāradenoktaḥ
“nimnagāpakṣatotṛṣṭanaṣṭacihnāsu bhūmiṣu
tattaddeśānumānācca pramāṇādbhogadarśanāt ||”
nimnagāyā nadyā prapannatenāpaharaṇenotssṛṣṭāni svasthānāt pracutāni naṣṭāni vā
liṅgāni yāsu maryādābhūmiṣu tatra tattaddeśānumānāt utsṛṣṭanaṣṭacihnānāṃ prācīnapradeśānumānād grāmādārabhya sahasradaṇḍaparimitaṃ
kṣetramasya grāmasya paścime bhāga ityevaṃ vidhānāt
pramāṇādvā pratyarthisamakṣamavipratipannāyāḥ