Vacaspatya 14.2.5

14.2.5

balavatāṃ vā syādyāpyastvevaṃ catotthitaḥ| evaṃ catotthitaḥ cīṇānāmasādhyaḥ| balavatāṃ sādhyo yāpyo vā
syāt | na vā kadācit sidhyetāmapi pādaguṇānvitau
sidhyetāṃ catajayacayajau baheyāḥ bahalpajaḥ batparicārakayuktāsya sadātarasya jātau | sthavirāṇāṃ jarākāsaḥ
sarvvo yāpyaḥ prakīrttitaḥ | sthavirāṇāṃ jarākāsaḥ vṛddhānāṃ yaḥ kāso bhavati sa jarākāsasaṃjñaḥ sa sarvvaeva yātajādirapi yāpyaḥ | tīn pūrvvān sādhayet sādhyān pathyairyāpyāṃstu yāpayet | svalpo'pikāśa upekṣaṇīyo na bhavati | kintu śīghra pratīkaraṇīya ityāha jvarārocaka
dṛcchāsakhara bhe dacayādayaḥ | bhavantyupekṣayā yasmāttasmāt
tvarayā jayet”
kāsarogabhedasya hetupāpādi karmavipākayande 1763,
pṛ0 uktam kaṃ jalamasyate'nena vyasa-kṣepaṇe karaṇe ṣañ
ita0 | śyobhāñjanaṭace pu0 śadvaca0 | tadañjananevane
netrājjalaniśśāraṇasya tathātvam
kāsakanda pu0 kāsahetuḥ kandaḥ | kāsāsau rājani0
kāsaghna tri0 kāsaṃ hanti ina-ḍelādau ṭak | kāsahare
suśrutokte 1 vibhāgabhede | "prāyogikaḥ snehanovairecanaḥ
kāsaghnaḥ vāmanīyaśca" ityupakrame "haṅgutīkṣṇahaṭhārikālikaṭukakāsamaddanikuṭīlaṅgamanaḥ śikhācchinna ruhākarkaṭaśṛṅgīprabhṛtibhiḥ kāsaharaiśca kāsaghne” (dhūmrai) | striyāṃ ṅīp
sā ca 2 kaṇṭakāryyāṃ strī śabdaca0 | "harītakī kaṇā
śuṇṭhī maricaṃ codrasaṃyuktam | kāsaghnamodakaḥ proktastaṣṇārocakanāśanaḥ” bhāvapra0ukte 3modakabhede pu0
kāsanāśakakāsaharādayo'pi | kāsaroganivārake tri0
"yena tena prakāreṇa yāsakaḥ kāsanāśakaḥ” vaidyakam
kāsahare yeti suśrutaḥ
kāsajit strī kāsaṃ jayati ji-kkip | 1bhāgyāṃm
(vāmanahāṭī) rājani0