Vacaspatya 14.2.4

14.2.4

kāsati śuṣkameva | yaśco 'srāṭekaregaḥ, śuṣkaṃ ślemādirahitam| paittikasya rūpamāha tanorvidāhajvaravaktraśoṣairabhyardditaḥsāntarujāsa bhārttaḥ| pittena pītāni vametkaṭūni kāset sapāṇḍuḥ paridahyamānaḥ | sapāṇḍuḥ,
pāṇḍurogayuktaḥ | laiśmikasya rūpamāha pralipyamānena
mukhena śīdan śirorujārttaḥ kaphapūrṇadehaḥ| abhaktadurugauravakaṇḍu yuktaḥ kāseddhṛśaṃ sāndrakaphaṃ kaphena| pralipyamānena mukhena śleṣmaliptena mukhenopalacitaḥ| abhaktaska na
bhakta ruruciryyasya saḥ kaṇḍūḥ kaṇṭha eva| catakāsasya
nidānapūrvarūpāṃ samprāptimāha ativyavāyabhārādhvayuddhāsagajavikṣataiḥ| rahaḥcoraḥcata' vāyurḍelītvā kāsamāvahet | ayagajayognipīḍo damanam| lacaṇamāha sa
pūrvva' kāsate śuṣkaṃ tataḥ ṣṭhīvet saśoṣitam| kaṇṭhena
rujatyarthaṃ vibhinneneva caurasā| sūcībhiriva
tīkṣṇābhistudyamānena śūlinā| duḥkhasparśena śūlena
bhedapīḍābhitāpinā | parvabhedajvaraśvāsaṭaṣyāvaisvaryyapīḍitaḥ | pārāvata ivākūjan kāsavegāt catoṅgavāt | kaṇṭhenetyupalacaṇe tṛtīyā evamuraseti
cayakāsasya nidānapūrvarūpa samprāptimāha viṣamāsātmyabhojyātivyavāyādveganigrahāt| chṛṇināṃ śocatāṃ nṛṇāṃ
vyāpanne 'gnau trayo malāḥ | kupitāḥ cayajaṃ kāsaṃ kuryyurhe hacayapradam | nṛṇināṃ vicikitsāyuktānām | lacaṇamāha sagātraśūlajvaramohadāhaprāṇacayadropalabhetsa kāsī | śuṣkaṃ viniṣṭhīvati nirmalastu pracīṇamāṃso
rudhiraṃ sapūyam | taṃ sarvvaliṅga' bhṛśaduścikitsyaṃ cisitsitajñāḥ cayajaṃ vadanti | asādhyasādhyavyākhyānāha
ityeṣa jāyajaḥ kāsaḥ coṇānāṃ dehanāśanaḥ| sādhyo