Vacaspatya 16.2.6

16.2.6

ca | trayodaśaite saumyāḥ syuḥ kīṭāḥ śleṣmaprakopaṇāḥ
tairbhavantīha daṣṭānāṃ rogāḥ kaphanimittajāḥ | tuṅgīnāso
vicittakastālako vāhakaruhaḥ | koṣṭhāgārī krimikaro
yaśca maṇḍalapucchakaḥ | tuṅganābhaḥ sarṣapako'nalaṃgulo
śambūkastathā | agnikīṭaśca ghorāḥ syurdvādaśa prāṇanāṃśanāḥ | tairbhavantīha daṣṭānāṃ vegajñānāni sarpavat | tāstāśca vedanāstīvrā rogā vai sānnipātikāḥ | kṣārāgnidagdhavaddaṃśo raktapītasitāruṇaḥ | jvarārucimrmmohāruvedanābhiḥ samanvitaḥ | chardītisāratṛṣṇā ca dāho mohovijṛmbhikā | vepathuśvāsahikkāśca dāhaḥ śītañca dāruṇam | piḍakotpacayaḥ śopho granthayo maṇḍalāni ca
dadravaḥ karṇikāścaiva visarpāḥ kiṭibhāni ca | tairbhavantīha
daṣṭānāṃ yathāsvañcāpyupadravāḥ | ye'nye teṣāṃ viśeṣāstu kṛtsnaṃ teṣāṃ samādiśet | dūṣīviṣaprakopācca tathaiva viṣalepanāt | liṅgaṃ tīkṣṇaviṣedhve tacchṛṇu mandaviṣeṣvataḥ
praseko'rocakaścharddiḥ śirogauravaśītatā | piḍakākoṭhakaṇḍūnāṃ janma doṣavibhāgaśaḥ | doṣairnānāṃvidhaiṣāṃ
cūrṇāni garamādiśet | dūṣīviṣaprakārāṇāṃ tathaivābhyanlepanāt | ekajātīgataṃstūṃ kīṭān vakṣyāmi bhedataḥ
sāmānyato darśaliṅgaiḥ sādhyāsādhyakrameṇa ca | trikaṇṭhakaḥ kuṇṭhī cāpi hastimatsyāṃ'parājitaḥ | catvāra ete
kathitā vyākhyātāstīvravedanāḥ | tairdaṣṭasya śvayathuraṅgamaddo
gurutā gātrāṇāṃ daṃśaḥkṛṣṇaśca bhavati| pratisūryya' piṅgābhāsī
baṅvarṇo mahāśirāḥ | tathā nirupamaścāpi pañca gaudherakāḥ smṛtāḥ | tairbhavantīha daṣṭānāṃ vegajñānāni sarpavat| rujaśca vividhākārā manyayaśca sudāruṇāḥ| mandagolo