Vacaspatya 30.5.1
Vācaspatya 30.5.1
- Language
- Sanskrit
30.5.1
kumbhakarṇasya sute, 5veśyāpatau, medi0
6prāṇāyāmāṅge svāsarodhake ceṣṭābhede, 'daśadroṇā
bhavet khārī kumbhastu droṇaviṃśatirityukto 7parimāṇabhede
"dhānyaṃ daśabhyaḥ kumbhe bhyoharato'bhyadhikaṃ vadhaḥ" manuḥ
jyotiṣaprasiddhe meṣāvadhike ekādaśarāśau ca
8guggulau, 9hastihati ca na0
tatghaṭārthakakumbhālakṣaṇamuktaṃ hemā0 dā0 paribhāṣāpra0"
"viṣṇudharmottare "haimarājatatāmrā vā mṛṇmayā lakṣaṇāṃnvitāḥ | yālohatāmrātiṣṭhādau kumbhāḥ surabhiṣecane | pañcāṅgulavaipulyā utsedhenoḍaśāṅgulāḥ | hādaśāṅgulakaṃ sūtraṃ mukhamaṣṭāṅgulaṃ bhavet" | "pañcāśaṅguleti
āśā diśaḥ, tāsu tamasaṃsvābhāvākratvena jyotiḥśāstrādau prasiddhāḥ pañca ca kāśāśca pañcāśāḥ tāvanti aṅgulāni vaipulyaṃ yeṣāṃ te tathābhūtāḥ | madhyapradeśe
tiryaṅgānena pañcadaśāṅgulā ityarthaḥ | athavā bāhyapradeśe
valayākṛtinā sūtre ṇa nīyamānā madhyasthāne pañcāśadaṅgulā ityarthaḥ | āśvinu pace pañcāśāṅgaleti chāndasaḥ
prayogaḥ" hemā0
tāntrikamānantu tantrasā0 gautamīye 'haimaṃ raupyaṃ tathā
tāmramārttikāṃ vā khapāṅkitaḥ | vittaśāṭhyaṃ na kurvīta
kṛte niṣphalatām yāt | ṣaṭtiṃ śadaṅgulaṃ kumbha vistāro
dvātrigālinam | ṣor̤aśaṃ hādaśaṃ vāpi tatomyūnaṃ
na kārayet"
prāṇāyāmāṅkakumbhakaparakumbhaprakāraḥ viśvā0 pā0 uktoyathā 'kumbhakaḥ pūrakorecaḥ prāṇāyāmastrilakṣaṇaḥ
pūrakaṃ pūrakaṃ vāyoḥ, kumbhakaḥ sthāpanaṃ kvacit | vahirniḥsāraṇaṃ tasya recakaḥ parikīrttitaḥ | dakṣiṇe recayedvāyuṃ
yānena pūritodaraḥ | kumbheṇa dhārayeccintyaṃ prāṇāyāmaṃ
vidurbudhāḥ | aṅguṣṭhena puṭaṃ pāśaṃ nāsāyā dakṣiṇaṃ punaḥ
Linked texts (1)
- Vācaspatya — Vācaspatimiśra, Sanskrit